MAKING OF

«Εσύ είσαι πάντα high!»

«Εσύ είσαι πάντα high!»

Ο κορυφαίος μπασίστας Γιώργος Ζηκογιάννης θυμάται το Φοβάμαι, τη ζωή ως session μουσικός στα 80’s και άλλα πολλά.

ΤΟΥ ΒΥΡΩΝΑ ΚΡΙΤΖΑ / EΤΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 2020.

 

 

Όταν ήμουνα μικρός άκουγα τραγουδιστές. Μεγαλώνοντας, έψαχνα τη μουσική με βάση τους δημιουργούς. Τελευταία, ακούγοντας παλιούς δίσκους, διαβάζω πάντα και τα ονόματα των μουσικών.

Αυτός που με έχει εντυπωσιάσει πιο πολύ, ιδίως για τη δουλειά του στα θρυλικά 80’s, είναι ο μπασίστας Γιώργος Ζηκογιάννης. Το χαρακτηριστικό, άταστο μπάσο του έχει κάτι το ανυπότακτο, μια φοβερή ενέργεια. Βασικά δε χρειάζεται να πω πολλά, αρκεί να ακούσει κανείς την «Πρέβεζα» του Παπακωνσταντίνου, τον «Τηλεφωνητή» της Αλεξίου ή τη «Μιμή» της Ηδύλης Τσαλίκη για να καταλάβει ακριβώς τι εννοώ.

Τον βρίσκω στο facebook και του ζητάω να βρεθούμε. Λίγο δύσκολο, μιας και το πρόγραμμά του είναι γεμάτο πρόβες. Μέχρι και σήμερα. Στα 67 του.

Ένα μήνα μετά, καθόμαστε σε μια καφετέρια στη Νέα Φιλαδέλφεια, κοντά στη γειτονιά του. Ευγενικός, νεανικός, αλέγκρος, παραγγέλνει τσάι με λεμόνι. «Το λατρεύω το λεμόνι, παντού βάζω, μέχρι και στις πατάτες… Μόνο στα μακαρόνια δε βάζω!» μου λέει. Εκ των υστέρων σκέφτομαι ότι αυτή η τρέλα με το λεμόνι, αυτό το πάθος σε βαθμό εμμονής, χαρακτηρίζει και τη σχέση του με το μπάσο: «Κάποτε μελετούσα τόσο πολύ που ξεχνούσα να φάω», θα μου πει πάνω στην κουβέντα.

Κυρίες και κύριοι, απολαύστε τον Γιώργο Ζηκογιάννη, τον πιο εκρηκτικό μπασίστα της ελληνικής δισκογραφίας!

Γιώργος Ζηκογιάννης

 

Κύριε Ζηκογιάννη, νομίζω το μπάσο είναι το αγαπημένο μου μουσικό όργανο, αλλά δεν ξέρω γιατί. Eσείς τι λέτε;

Το μπάσο έχει μια δύναμη, είναι οι χαμηλές συχνότητες, που μας ακουμπούν περισσότερο. Είναι πιο εσωτερικό πράγμα. Όσο ανεβαίνουν οι συχνότητες, γίνονται πιο ενοχλητικές. Ενώ λατρεύω την κιθάρα και έχω παίξει με τρομερούς κιθαρίστες, με τον Σπάθα ας πούμε, στις δικές μου δουλειές δεν βάζω κιθάρα. Γιατί πολλές φορές μπλέκει με το μπάσο και τα δύο μαζί λασπώνουν. Θέλει προσοχή.

Ποια χρονιά γεννηθήκατε;

Είναι λίγο σοκαριστικό (γέλια). Το 1952. Αλλά δε νιώθω τόσο…

Δε σας φαίνεται καθόλου! Διαβάζω για εσάς «σπούδασε αρμονία με τον Κώστα Κλάββα (1977-1980) και Jazz arranging στο Berklee (1980-1983)». Πώς βρεθήκατε στο Berklee;

Με τον Κλάββα φτάσαμε στο σημείο να του πηγαίνω τις ασκήσεις λυμένες λάθος, ενώ ήξερα το σωστό. Λέω «Κώστα, ξέρω ότι είναι λάθος, αλλά εγώ έτσι τα ακούω στο κεφάλι μου». Δεν ήθελα να συμβιβαστώ με τον κλασικό τρόπο. Του λέω θέλω να κάνω αρμονία αλλά σημερινή, όχι κλασική. Μου λέει δεν ξέρω, πήγαινε στο Berklee. Γράφτηκα λοιπόν στο Berklee και έκανα δι’ αλληλογραφίας 25 μαθήματα Jazz arranging. Στο τέλος πήγα και εκεί. Χρωστάω ένα μάθημα και μια συναυλία για να πάρω το πτυχίο, δεν το ‘χω πάρει. Αλλά έχω πάει εκεί, έχω γνωρίσει κόσμο, έχω τζαμάρει κλπ.

Μπασίστας πώς γίνατε;

Μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη. Τη δεκαετία του ’60 είχαμε όλοι γκρουπ. Πώς παίζουν τώρα video games όλα τα παιδιά; Τότε παίζαμε μουσική. Είχα περάσει και από τους Olympians ένα φεγγάρι, πολύ μικρός, με σπυράκια στο πρόσωπο. Έπαιζα λοιπόν κιθάρα και τραγουδούσα σε ένα άλλο γκρουπ, αλλά ο μπασίστας μας δε μελετούσε, ή είχε τρακ - και όταν παίζαμε σε κόσμο το μπάσο το είχε να μην ακούγεται σχεδόν καθόλου. Ή καμιά φορά τελείως κλειστό! Του λέγαμε «τι θα γίνει;». Τελικά αποχώρησε και έτσι έγινα μπασίστας και τραγουδιστής.

Αλλά πρέπει να σου πω και κάτι άλλο. Τότε όπως ξέρεις ήταν της μόδας τα τζουκμπόξ. Όταν δεν έπαιζα ποδοσφαιράκι στα σφαιριστήρια, πήγαινα στο τζουκμπόξ και προσπαθούσα να καταλάβω από πού βγαίνει αυτός ο βαθύς ήχος. Με μάγευε! Αυτή η τεράστια έλξη λοιπόν και το θέμα με το μπασίστα μας, με οδήγησαν στο μπάσο. Θυμάμαι μελετούσα πάρα πολύ τη σχέση της φωνής με το μπάσο και αυτό με βοήθησε μετά, σε όλη την πορεία μου, ρυθμικά. Έχω τρομερή ανεξαρτησία, μπορώ να μετράω ευθεία και να παίζω μονά, ή να τραγουδάω μονά και να παίζω ζυγά κλπ. Πριν πάω στο Berklee. Αυτό το οφείλω στη συνύπαρξη bass playing και singing.

Είναι δύσκολο να παίζεις μπάσο και να τραγουδάς;

Πολύ δύσκολο. Αλλά έπαιζα ατέλειωτες ώρες σπίτι μου και μετά στην πρόβα δεν τους κούραζα. Το λέω και στους σημερινούς μουσικούς αυτό, που περιμένουν να τα μάθουν στην πρόβα. Θυμάμαι δουλεύαμε τότε σε ένα κλαμπ που λεγόταν Arigato, χρόνια ολόκληρα. Arigato. Σου λέει τίποτα; Στην παραλία Θεσσαλονίκης. Αυτά όσον αφορά στην ερώτηση πώς πήγα στο μπάσο.

1525110 a LIFO Spathas 7 Zhkogiannis Alexiou Antypas Spathas Tourkogiwrgis

Φέτος συμπληρώνετε 40 χρόνια στη δισκογραφία. Η πρώτη επίσημη δουλειά ήταν με τους Socrates, το Waiting For Something (1980). Πώς μπήκατε στο συγκρότημα;

Κάποια στιγμή παίζω μπάσο στη Μαρία Φαραντούρη. Χαρακτηριστικό, ροκ μπάσο. Σε αυτό το γκρουπ έπαιζε και ο Σπάθας και κάναμε κλικ σαν χαρακτήρες από την πρώτη στιγμή. Γίναμε συγκάτοικοι. Πλάκες, γέλια, ιστορίες… Κολλητοί. Ο Γιάννης λοιπόν με γούσταρε πολύ σαν μπασίστα, οπότε άρχισε να με ψήνει - και έτσι μπήκα στους Socrates.

Πώς και ήθελαν μπασίστα, από τη στιγμή που έπαιζε μπάσο ο frontman τους;

Ήμασταν άλλα levels. Ο Τουρκογιώργης γύρισε στην κιθάρα που έπαιζε και παλιότερα και μάλιστα έτσι ένιωσε και πιο απελευθερωμένος. Επίσης πρόσφερα και δύο συνθέσεις στο άλμπουμ, αλλά επειδή τα γράφαμε όλοι μαζί δε λέει το όνομά μου πίσω.

Το 1982 παίζετε στο Φοβάμαι του Βασίλη Παπακωνσταντίνου, όπου πλέον λάμπει το ταλέντο σας στην ολότητά του… «Στέλλα», «Πρέβεζα», «Τσιφτετέλι αυτόνομον». Απίστευτα παιξίματα…

Να σου πω εδώ αρχικά ότι έχω παίξει στα περισσότερα άλμπουμ του Βασίλη, πράγμα που ο κόσμος δεν το ξέρει. Νομίζουν ότι παίζει ο Βαγγέλης Πατεράκης, που έχει στα live του, αλλά στα περισσότερα είμαι εγώ.

R 5672080 1406209353 3387.jpeg

Πώς είχε γίνει εκείνη η συνεργασία-σταθμός στο Φοβάμαι;

Ο ενορχηστρωτής του δίσκου Κώστας Γανωσέλης είχε φτιάξει τότε τη μπάντα της Αλεξίου και ήμουν στο σχήμα. Έπαιζα πολύ προχωρημένα πράγματα τότε - και για την Αλεξίου και για την εποχή. Κάναμε και περιοδείες δυο φορές, Αμερική και Αυστραλία. Ο Γανωσέλης λοιπόν τότε αναλάμβανε και δουλειές δισκογραφικές. Πολύ στούντιο! Ορισμένες δουλειές που κάναμε δεν τις θυμάμαι ούτε κι εγώ.

Αυτή όμως ξεχώρισε. Γιατί ξεχώρισε; Γιατί από την πρώτη μέρα που μπήκαμε, λειτουργήσαμε σαν γκρουπ. Θα σου πω μονάχα το εξής, που είναι κουφό: Πρώτη μέρα, ασχοληθήκαμε όλοι με τον ήχο των ντραμς! Έξι ώρες (γιατί εξάωρα είναι τα sessions) ασχοληθήκαμε με το κούρδισμα και τον ήχο των ντραμς. Έπαιζε ο Γιώργος Τσουπάκης, καλή του ώρα, αλλά ασχοληθήκαμε όλοι! Δεν έχει ξαναγίνει στη δισκογραφία! Γι’ αυτό και βγήκε αυτό το αποτέλεσμα.

Είχατε γερό budget μάλλον…

Ναι, δε μας μίλησε κανείς, κάναμε ό,τι θέλαμε. Υποθέτω θα είχε δώσει εντολή ο Μάτσας «άστους να κάνουν ό,τι θέλουν». Υποθέτω, δεν ξέρω. Ποτέ δεν ακούστηκε η κουβέντα «κάντε οικονομία στις ώρες». Ενώ σε άλλες δουλειές, ακούστηκε.

Ήταν η πρώτη φορά που ηχογραφήθηκε fretless μπάσο στην Ελλάδα. Εσείς πού το πρωτοακούσατε;

Αν σου πω ότι δε θυμάμαι… Α! Ψέματα! Έχει ενδιαφέρον! Είδες, με τις ερωτήσεις σου βγαίνουν πράγματα που τα είχα ξεχάσει. Άκου τώρα πώς έγινε: Με παίρνει τηλέφωνο ο Νίκος Αντύπας. Μου λέει έλα σπίτι. Του λέω τι έγινε; Μου κάνει έλα σπίτι. Λέω πες ρε Νίκο, τι έχει συμβεί; ΕΛΑ ΣΠΙΤΙ! Λέω θα ‘χει ανάγκη ο άνθρωπος, κάτι θα ‘χει γίνει. Πάω λοιπόν, μου ανοίγει, δε μου μιλάει, καθόμαστε και μου βάζει το “Donna Lee” του Jaco Pastorious. Το ‘χεις ακούσει;

Δε νομίζω…

(μου το παίζει με το στόμα). To ξέρεις; Αυτό είναι must για όλους τους μπασίστες που σέβονται τον εαυτό τους. Είναι από το πρώτο άλμπουμ του Jaco. Εδώ στην Ελλάδα δεν ξέρουν το μεγαλείο του Jaco… Aκούω λοιπόν το κομμάτι και το σαγόνι μου πέφτει στο πάτωμα. Μιλάμε τώρα γύρω στο ’77, ’78. Για τα επόμενα δυόμιση χρόνια μελετούσα το δίσκο αυτό. Ήταν τόση η τρέλα μου να παίξω άταστο μπάσο, που πήρα το Precision και έβγαλα μόνος μου τα τάστα. Και το κατέστρεψα. Μετά παράγγειλα έτοιμο μπράτσο άταστο από την Αμερική, το έβαλα στο σώμα και έπαιξα. Ύστερα πάλι δε με ικανοποιούσε ο ήχος, το έσκαψα πίσω, έβαλα τον J μαγνήτη και έφτιαξα το PJ, το οποίο μετά από χρόνια το παρουσίασε η Fender ως δικό της εφεύρημα, ενώ είναι δικό μου. Με αυτό έπαιξα στο Φοβάμαι. Θυμάμαι μου λέγανε όλοι μετά «τι πετάλια έχεις βάλει ρε Γιώργο;». Δεν είχα βάλει τίποτα. Δε με πιστεύανε!

Στο Περθ της Αυστραλίας σε περιοδεία το 1981 Στέλιος Καρύδας Γιώργος Ζηκογιάννης Αποστόλης Πιπεράς Κώστας Γανωσέλης

Ο Παπακωνσταντίνου τι τύπος ήταν τότε, στα 80’s;

Υπέροχος. Είχαμε απόλυτη ελευθερία. Μας εμπιστευόταν απόλυτα σα μουσικούς.

Κάνατε παρέα;

Παρέα δεν κάναμε, γιατί δεν είχαμε χρόνο. Θυμάμαι να γεννάει η γυναίκα μου και να με παίρνουν τηλέφωνο στο στούντιο. Ψάχναμε μια ώρα ελεύθερη για να κοιμηθούμε. Αλλά επειδή γουστάραμε πολύ, δε μας κούραζε.

Ναρκωτικά κυκλοφορούσαν τότε στους κύκλους αυτούς;

Θα σου πω. Οι φίλοι μου πάντα μου λέγανε «εσύ είσαι πάντα high!». Χωρίς να παίρνω τίποτα. Μπορείς να το βάλεις και τίτλο αυτό. «Εσύ είσαι πάντα high!». Έχω ενέργεια. Έτσι είμαι και στο παίξιμο και στις σχέσεις μου και παντού. Δοκίμασα χασίς. Δοκίμασα δέκα, δεκαπέντε φορές. Δε μου έκανε τίποτα. Με έριχνε.

Στο στούντιο, στα live, έπαιρναν τίποτα οι μουσικοί;

Μπροστά μου δεν είδα κανέναν να κάνει. Στη δική μου φάση, έτσι; Δε σου λέω για αλλού. Ούτε στους Socrates. Στους Socrates ήμασταν πεντακάθαροι. Αν έκανε τώρα ο Αντώνης σπίτι του (για τον Γιάννη το αποκλείω), δεν το ξέρω… Εγώ σου λέω δοκίμασα. Χειρότερα μ’ έκανε. Α, θα σου πω ένα αξιοσημείωτο. Κι αν δε σ’ αρέσει το βγάζεις μετά... Όταν ήμουν στην Αυστραλία, σε ένα tour με τη Φαραντούρη, γνώρισα έναν ατζέντη. Κολλήσαμε αμέσως και γίναμε φίλοι. Με του που κατεβαίνω από το αεροπλάνο, μου λέει θέλεις μαριχουάνα; Του λέω εννιά η ώρα το πρωί; Όχι, ευχαριστώ. Το πρώτο βράδυ μετά τη συναυλία, μου λέει πάμε σ’ ένα πάρτι. Λέω πάμε. Πολύς κόσμος, ωραίες γκόμενες, ωραία αγόρια. Βλέπω στο τζάκι είχε σχηματιστεί μια μικρή ούρα. Πάνω στο τζάκι ήταν ένα ποτήρι αντεστραμμένο και μέσα στο ποτήρι υπήρχε ένα σπιράλ, όπου είχε μια πλάκα. Πήγαιναν ένας-ένας, σήκωναν το ποτήρι και ρουφούσαν. Πάω κι εγώ και τραβάω τρεις. Κάθομαι στην καρέκλα και σε πέντε λεπτά νιώθω μυρμήγκια σε όλο μου το σώμα. Γυρνάω και βλέπω τα κορίτσια δίπλα μου να έχουν μορφές τεράτων. Αρχίζω να νιώθω ότι δεν κάθομαι στην καρέκλα, ότι πέφτω. Λέω δεν είμαι καλά παιδιά, με πάνε σηκωτό στο δωμάτιο πάνω, πέφτω να κοιμηθώ εκεί και ακούω να χτυπάνε τα παντζούρια και αυτοκίνητα που έρχονταν προς το μέρος μου να με πατήσουν. Φοβήθηκα τόσο πολύ, που από τότε μέχρι σήμερα δεν έχω ακουμπήσει τίποτα. Ήταν η πιο δυνατή εμπειρία και η τελευταία.

Πάμε πίσω στη μουσική. Παράλληλα παίζετε και σε άπειρους λαϊκούς δίσκους τότε. Βελής, Πανταζής, Διονυσίου, Στανίση, Νταλάρας, Λιδάκης… Μεγάλη λίστα… Πώς αντιμετώπιζαν το μπάσο οι λαϊκοί; Υπήρχε περιθώριο να κάνετε ωραία πράγματα;

Όχι. Αλλά υπήρχε αλληλοσεβασμός. Δε μπαίναν στα χωράφια μου και δεν έμπαινα στα δικά τους. Ποτέ δε ζήτησα να κάνω κάτι πιο fancy. Πάντα έπαιζα για το κομμάτι, για το σύνολο. Άλλοτε μου φέρναν παρτιτούρες με σύμβολα ακόρντων, άλλοτε μόνο με το αυτί, άλλοτε με νότες γραμμένες αναλυτικά...

Ο Άκης ο Γκολφίδης μου έλεγε ότι πάνω στην κονσόλα, στο κανάλι που ηχογραφήσατε εσείς, ήταν γραμμένο το γράμμα το «Ζ». Αυτό πώς προέκυψε;

(Γέλια) Δεν το ήξερα καν, από τον Άκη το άκουσα. Έκανα τόσο πολύ στούντιο τότε που μάλλον αντί για “bass” έγραφαν “Z”, για συντομία. Ήξεραν ότι θα είμαι εκεί κάθε μέρα… Του έχω λατρεία μεγάλη του Άκη. Μεγάλο άτομο. Ψαγμένος. Και ανοιχτός πολύ.

Γενικά πώς λειτουργούσε τότε το πράγμα με τους session μουσικούς; Σας έπαιρνε τηλέφωνο ένας παραγωγός και σας έλεγε «Γιώργο, έλα να παίξεις στο δίσκο του τάδε»;

Τις περισσότερες φορές ο ενορχηστρωτής, που συνήθως ήταν πιανίστας, όπως ο Χάρης Ανδρεαδης, ή ο Γανωσέλης, με έπαιρνε και με καλούσε. Ή φώναζε ο ένας μουσικός τον άλλον. Ανάλογα με το ποιος είχε καιρό.

R 3715807 1440534019 4801.jpeg

Το ’83 παίζετε πολύ εντυπωσιακά parts και σε δύο δίσκους που δεν ακούστηκαν πολύ, την Αναστροφή του Λουκά Θάνου και την Αυταπάτη της Ηδύλης Τσαλίκη. Τι θυμάστε;

Ναι. Ωραίες δουλειές. Εκεί δεν είχα παρτιτούρες, έπαιζα ό,τι ήθελα εγώ. Μ’ αφήσανε ελεύθερο. Αυτά γινόντουσαν μπαμ-μπαμ. First take, best take. Το ‘χεις ακούσει αυτό; First take, best take. Ισχύει! Πήγαινα στο στούντιο, άκουγα το κομμάτι δυο-τρεις φορές, όσες χρειαζόταν - και εκεί κάπου στη δεύτερη-τρίτη φορά άρχιζα να τραγουδώ το bass line στο κεφάλι μου. Τη μελωδία του μπάσου. Αν και δεν είναι ακριβώς μελωδία το μπάσο, έχει άλλους νόμους. Άλλοι νόμοι το μπάσο, άλλοι η μελωδία, άλλοι η αρμονία, άλλοι ο ρυθμός. Μια ολόκληρη μέρα μπορώ να σου μιλάω για αυτά.

Η Νυχτερινή Εκπομπή με την Αφροδίτη Μάνου ήταν μια καλή προσπάθεια ελληνικής ποπ. Εκεί τα ντραμς ήταν ψηφιακά. Πώς σας φάνηκε όταν ακούσατε πρώτη φορά το μπάσο σας πάνω σε ψηφιακά, ψεύτικα ντραμς;

Δε το θυμάμαι καθόλου αυτό… Καθόλου, τίποτα. Το μόνο που θυμάμαι είναι ότι το κάναμε στο Polysοund.

Πάντως στην ποπ δεν είχατε μεγάλη ανάμειξη. Και θεωρώ ότι αυτό συνέβη επειδή το παίξιμό σας έχει κάτι το εκρηκτικό, που ταιριάζει περισσότερο στο ροκ και το λαϊκό…

Ναι, ξέρεις τι; Το παίξιμό μου δεν είχε γλυκερό στοιχείο. Κι ακόμα δεν έχει. Πώς λένε αυτή την πέτρα που δεν είναι λεία, που γρατζουνάει; Έτσι είναι.

R 2747584 1299238617.jpeg

Στη Διαίρεση, το έτερο αριστούργημα του Παπακωνσταντίνου (1984), πώς δουλέψατε;

Όπως και στο Φοβάμαι, 50% ήταν γραμμένα και 50% ελεύθερα. Όπου ακούς όλη τη μπάντα να παίζει το ίδιο σχήμα, είναι γραμμένο από το Γανωσέλη. Όπου με ακούς να κάνω μόνος μου σχήματα, ο Γανωσέλης μου έγραφε απλά τις συγχορδίες και έπαιζα δικές μου ιδέες. Όμως θα έλεγα ότι στη Διαίρεση ο ενθουσιασμός είχε μειωθεί ελαφρώς. Είναι όπως με μια κοπέλα. Τον πρώτο καιρό τρελαίνεσαι και μετά από δύο χρόνια σπάει λίγο αυτή η έξαψη. Ωραία ήταν και στη Διαίρεση, αλλά η έξαψη της πρώτης φοράς δεν υπήρχε. Αν και μουσικά κάποια σημεία στο μπάσο ήταν πιο σοφιστικέ.

Την ίδια χρονιά με Παπακωνσταντίνου και Γανωσέλη είχατε κάνει επίσης το έργο Καρυωτάκης, σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη, με ένα παράξενο αποτέλεσμα…

Δεν το θυμάμαι καθόλου. Είναι η δεύτερη φορά που δε θυμάμαι τίποτα… Θα βάλω να το ακούσω. Καρυωτάκης λέγεται; Θα μπω στο YouTube να το ακούσω. Πώς είναι τα μπάσα, σοφιστικέ;

Ο Θεοδωράκης πάντως, μιας και τον αναφέρεις, όταν ήρθε στο στούντιο να ακούσει τη Διαίρεση, έπαθε σοκ. Ξαφνικά σηκώνεται απ’ την κονσόλα με ανοιχτά τα χέρια και έτσι ψηλός που ήταν λέει: «Tι είναι αυτό; Αυτό είναι δημιουργία!» (γέλια).

Στα επόμενα χρόνια πώς και δεν έπεσε η πρόταση να κάνετε κάτι ξανά με Παπακωνσταντίνου και Γανωσέλη; Σας ρωτάω γιατί θεωρώ αυτή τη σύμπραξη από τις κορυφαίες στην ελληνική δισκογραφία…

Δεν ξέρω μετά τι έγινε. Ίσως ήθελε ο Βασίλης να αλλάξει στιλ. Δεν είχα και χρόνο να προβληματιστώ, τα πράγματα κυλούσαν αστραπιαία όπως σου είπα.

Οι αμοιβές πώς ήταν τότε;

Πολύ ικανοποιητικές. Πληρωνόμουνα καλά και ήμουν και μπροστάρης στις αυξήσεις. Μετά σαν ενορχηστρωτής και καλλιτεχνικός υπεύθυνος σε μαγαζιά, μάζεψα λεφτά μέσα σε τρία χρόνια και αγόρασα το σπίτι μου. Ενώ πριν όλα τα ξόδευα. Ταξίδια, φαγητά, βινύλια... Έχω 4.000 βινύλια.

Θέλω τώρα να σας αναφέρω κάποιους συνθέτες και να μου πείτε πώς ήταν στο στούντιο. Ας αρχίσουμε από τον Χατζηνάσιο…

Τον λατρεύω, με λατρεύει, ήμουν το δεξί του χέρι για πέντε χρόνια σε δίσκους και σε μαγαζιά που παίξαμε. Δεν έχω παίξει σε πολλά μαγαζιά, γιατί δεν προλάβαινα με τα στούντιο, αλλά πέντε χρόνια ήμουν με το Γιώργο.

R 3187263 1369724192 3086.jpeg

Θάνος Μικρούτσικος;

Ωραίος! Κάναμε με την Αλεξίου ένα δίσκο, το Η Αγάπη Είναι Ζάλη. Θυμάμαι μπαίνουμε στο στούντιο και κάνουμε όλο το δίσκο σε τζαζ ύφος. Πολύ μπροστά. Εκπληκτικό! Έρχεται ο Αχιλλέας Θεοφίλου (που ήταν ο παραγωγός της Minos και τον αγαπώ πολύ κατά τ’ άλλα) και λέει ρε παιδιά τι είναι αυτό; Αυτό δε θα πουλήσει. Ξανά από την αρχή! Πέσαμε όλοι στο πάτωμα από τη στεναχώρια.

Ο Μικρούτσικος δεν αντιστάθηκε;

Τι να πει; Αν έλεγε τίποτα, θα του απαντούσε η εταιρία «πλήρωσε εσύ». Τότε δεν είχε και το ανάστημα που απέκτησε αργότερα ως συνθέτης. Έτσι λοιπόν ακούς το αποτέλεσμα που ακούς, ενώ υπήρχε ένας ολόκληρος δίσκος, 20 φορές καλύτερος μουσικά. Τώρα με το Θάνο έχω και μια αστεία ιστορία...

Ε πείτε την!

Λοιπόν, ο Θάνος έτρωγε πολύ. Είμαστε στο Polysound, κάνουμε διάλειμμα και έχει παραγγείλει μακαρονάδα. Μια πιατέλα τεράστια. Το Polysound το έχει ο Γιάννης ο Σμυρναίος. Πολύ αυστηρός. Ζει ακόμα, 80 χρονών και μοιάζει με 60, τον είδα πρόσφατα στο Half Note. O Γιάννης πολύ αυστηρός με το στούντιο. Προσοχή, καθαριότητα… Σαν στρατιωτικός. Έρχεται λοιπόν η πιατέλα και με την πρώτη πηρουνιά που κάνει ο Θάνος, από τη λαχτάρα του να φάει, του πέφτει κάτω (γέλια)! Εκείνη τη στιγμή σκάει μύτη ο Σμυρανίος και ο Θάνος έντρομος παίρνει μια χαρτοπετσέτα και τη σκεπάζει (γέλια)!

Ξαρχάκος;

Πλάκα μεγάλη. Κάναμε ένα δίσκο με τον Πάριο και ένα στη Deutsche Grammophon με την Αγνή Μπάλτσα. Πολύ μεγάλο όνομα στη Γερμανία, κλασική τραγουδίστρια, Ελληνίδα. Στο στούντιο ήταν λίγο έτσι νευρωτικός ο Ξαρχάκος, αλλά εμάς μας αγαπούσε.

Μούτσης;

Ωραίος. Καυστικό χιούμορ για όλα, αλλά τον γούσταρα.

R 2327697 1310686517.jpeg

Το ’89 κάνετε την ενορχήστρωση στο Απρίλη, Ψεύτη! των Αδερφών Κατσιμίχα και στο Φταίνε Τα Τραγούδια του Τσακνή. Μιλάμε για «Μη γυρίσεις», «Μάρκος και Άννα», «Γυρίζω τις πλάτες μου στο μέλλον», «Ώρες σιωπής»…  Τραγούδια που ακούστηκαν πολύ… Τι θυμάστε από αυτά;

Με τον Τσακνή έχω κάνει τρία άλμπουμ, μπορεί και παραπάνω. Είμαστε πολύ αγαπημένοι. Του άρεσαν όλα αυτά που έκανα. Όταν κατέβηκε από την Καρδίτσα ήρθε σπίτι μου και τον έστησα ηχητικά εγώ, του βρήκα μουσικούς κλπ.

Κατσιμίχα;

Είχαμε τα up και τα down. Eίχαμε και τσακωμούς… Με λατρεύανε σα μουσικό αλλά σε κάποια πράγματα κλωτσούσαν, τα οποία ποτέ δεν μου τα ‘πανε. Δεν ξέρω. Απλώς μουτρώνανε. Εγώ δε θα ‘χα πρόβλημα να μου πουν «Γιώργο αυτό δε μας αρέσει, άλλαξέ το».

Το αποτέλεσμα σας άφησε ικανοποιημένους;

Ναι. Υποψιάζομαι ότι τους ενόχλησε κάπως η μίξη ανθρώπων και μηχανών. Μάλλον αυτό ήταν. Αλλά δε μου το ‘πανε. Εγώ το έκανα σαν πειραματισμό, όχι για οικονομικούς λόγους. Ούτε να εντυπωσιάσω ήθελα. Ήταν η δίψα μου να ψάξω ένα καινούργιο έδαφος, την οποία έχω ακόμα. Βέβαια αν έκανα το Απρίλη, Ψεύτη! σήμερα, θα διόρθωνα κάποια πράγματα. Όπως τον ήχο του ταμπούρου. Τότε έτσι το ήθελα, τώρα μου ακούγεται πολύ βαρύ.

Όρθιο ή ακουστικό μπάσο παίξατε ποτέ;

Έχω ακουστικό, πεντάχορδο και έχω παίξει με αυτό στο τελευταίο μου άλμπουμ, σε ένα ποσοστό 70%. Ουσιαστικά είναι υβρίδιο ακουστικού με ηλεκτρικό. Τώρα με αυτό μελετάω. Και πριν έρθω εδώ να σε βρω, έπαιξα μία ώρα Μπαχ. Τώρα για το όρθιο μπάσο, λατρεύω να το ακούω, αλλά αφενός δεν μου ταιριάζει και αφετέρου νιώθω ότι αν παίξω θα προδώσω το άλλο. Και θα «χαλάσω» και τα χέρια μου. Γενικά στη ζωή μου θέλω λίγα πράγματα και όσο καλύτερα γίνεται.

51BipFpf L. SS500

Το 2007 ξεκινάτε να βγάζετε προσωπικούς δίσκους. Αν σας έλεγα θέλω να ακούσω έναν, ποιον θα μου προτείνατε;

Καλή ερώτηση. Κοίταξε, τα αγαπώ όλα εξίσου. Το τελευταίο, το Atmospheres, δεν έχει καμία σχέση με το πρώτο. Είναι ατμόσφαιρες, ήχοι περίεργοι που σε ταξιδεύουν. Κι αυτά που μεσολάβησαν έχουν groove, ενώ το τελευταίο είναι στον ουρανό.

Πώς αισθάνεστε που μια μερίδα του κοινού ακούει τα άλμπουμ αυτά στο λάπτοπ, όπου το μπάσο ακούγεται από ελάχιστα έως καθόλου; Σας στεναχωρεί;

Αυτό είναι όντως πρόβλημα μεγάλο. Γιατί το μπάσο αναπνέει καλά και ζει στις χαμηλές περιοχές, που στο λάπτοπ δεν υπάρχουν. Από 300 και κάτω, που είναι ένας ολόκληρος κόσμος, δεν υπάρχουν. Εγώ προσπαθώ στις μίξεις μου να το σκέφτομαι. Να ενισχύω κάποια περιοχή που αλλιώς δεν θα την ενίσχυα. Και ακούω πάντα από ακουστικά.

Σήμερα γιατί δεν εργάζεστε ως session μουσικός στα στούντιο; Είναι θέμα «εγωισμού», ας το πω έτσι;

Όλοι έχουν studios στα σπίτια τους πια. Κάνω session από το σπίτι! Δουλεύω συχνά και για τον Άκη Γκολφίδη και για άλλους, στο εξωτερικό κλπ. Και τα στέλνω με wave, κυματομορφές, που τις κάνουν μετά ό,τι θέλουν. Επίσης παίζω με την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικης της ΕΡΤ, κάθε φορά που υπάρχει ανάγκη για ηλεκτρικό μπάσο.

DSC 4374

Ξεχωρίζετε κάποιον μπασίστα από τη νέα γενιά;

Τον Γιώτη Κιουρτσόγλου. Κοίτα, δεν τους ξέρω, θα υπάρχουν και άλλοι τρομεροί. Όπως ο Αρίωνας Γυφτάκης, πιτσιρίκος, που παίζει κοντραμπάσο τζαζ, τεράστιο ταλέντο.

Αγαπημένος Έλληνας ντράμερ;

Σπύρος Παναγιωτόπουλος, αυτός που χρησιμοποίησα και στο πρώτο μου άλμπουμ, το Portrait. Γιατί από το δεύτερο και μετά, όλα τα όργανα τα παίζω εγώ, ηλεκτρονικά. Αυτόν θεωρώ κορυφαίο. Επίσης Λευτέρης Τζίμας, Γιώργος Τσουπάκης, Στέφανος Δημητρίου… Και ο Δημήτρης Μάτσης, που είναι βέβαια στην Αμερική.

Όταν βάζετε να ακούσετε έναν δίσκο, πόσο εύκολο σας είναι να εστιάσετε στους στίχους, στη φωνή ή στα υπόλοιπα όργανα, πέραν του μπάσου;

Στους στίχους δεν εστίαζα ποτέ. Κακώς βέβαια… Εστίαζα μόνο όταν έκανα ενορχήστρωση, γιατί ήξερα ότι θα με βοηθούσαν στις ιδέες. Από εκεί και πέρα, τα όργανα τα προσέχω όλα. Όχι μόνο το δικό μου. Ακούω τα πάντα.

Για ποιους δίσκους είστε περισσότερο περήφανος από αυτούς που κάνατε;

Το Φοβάμαι, τη Διαίρεση, το Απρίλη, Ψεύτη! των Κατσιμιχαίων και την Αυταπάτη της Ηδύλης Τσαλίκη.

Κύριε Ζηκογιάννη, η δουλειά του μουσικού συνήθως δε σε κάνει ούτε πλούσιο, ούτε διάσημο. Ποια είναι λοιπόν η πληρωμή της;

Γεμίζει τόσο πολύ η ψυχή σου, που μετά δεν χωράει ούτε ο πλούτος, ούτε η διασημότητα. Νιώθω πολύ ευτυχισμένος που ακολούθησα αυτόν τον δρόμο. Γιατί οι γονείς μου με πολεμούσαν. Κάποια βράδια με κλείδωναν απέξω. Κι εγώ απ’ την άλλη μελετούσα τόσο πολύ που ξεχνούσα να φάω. Και τώρα μελετάω, αλλά εντάξει έχω και τη γυναίκα μου, έχω μια ζωή. Μου βγήκε σε καλό πάντως. Καλύτερα δε μπορούσα να περιμένω. Δεν είμαι πλούσιος αλλά ζω μια χαρά. Δε χρωστάω σε κανέναν, έχω το σπίτι μου, έχω δύο αυτοκίνητα, τι άλλο να θέλω; Δυστυχώς οι γονείς μου δεν ζουν για να δουν ότι διαψεύστηκαν. «Τι θα κάνεις, θα πεινάσεις σαν μουσικός!».

Τη δεκαετία του ’80, που παίζατε σε τόσους δίσκους, δεν ζούσαν;

Ζούσαν, αλλά δεν είχαμε πολλές επαφές. Ώσπου μια μέρα έκατσα και τους έγραψα ένα γράμμα 10 σελίδες, μπήκα στο αυτοκίνητο και πήγα στη Θεσσαλονίκη και τους το διάβασα. Ήθελα να βγει όλη αυτή η καταπίεση που είχα μέσα μου. Τους είπα από τώρα σας αγαπώ χωρίς να σας φοβάμαι, γιατί μέχρι τώρα σας αγαπούσα με φόβο. Θα έσκαγα αν δεν το έκανα. Ήθελα να με γνωρίσουν. Ένιωθα ότι δεν ξέρουν ποιος είμαι. Έτσι ένιωθα, αλήθεια σου λέω.

Ποιος είστε λοιπόν;

Αυτός που νομίζεις ότι είμαι, από τις δύο ώρες που είμαστε μαζί και από τις μουσικές που έχεις ακούσει. Αυτός είμαι για ‘σένα.

Για εσάς;

Ένας τίμιος άνθρωπος. Παίζω τίμια.

20200105 122349

LOGIN