MAKING OF

«Κάπως τους είχε καρφωθεί ότι έχει σατανιστικές αναφορές»

«Κάπως τους είχε καρφωθεί ότι έχει σατανιστικές αναφορές»

MAKING OF: Ο Αντώνης Γλυκός μιλάει για 7 γνωστά (και λιγότερο γνωστά) εξώφυλλά του. 

 

Τι κοινό μπορεί να έχει ο Γιάννης Πλούταρχος με τον Παύλο Παυλίδη; Η Πάολα με τους Mary’s Flower Superhead; Ο Αντώνης Ρέμος με τους Active Member; Η απάντηση είναι ότι όλοι τους –και δεκάδες ακόμα μεγάλα ονόματα- έχουν εμπιστευτεί κατά καιρούς το artwork των άλμπουμ τους στον Αντώνη Γλυκό.

ANT 2014

Ξεκινώντας το μακρινό 1991, ο Γλυκός ταυτίστηκε με την αισθητική μιας δεκαετίας που ήθελε ψηφιακό σχέδιο, φαντασία, έντονα χρώματα και μοντερνιές. Με δεδομένο ότι σε πολλές περιπτώσεις η φάτσα του καλλιτέχνη επιβαλλόταν να μπει στο εξώφυλλο, ο ίδιος έχει υπάρξει ευρηματικός και ρηξικέλευθος, σε εποχές μάλιστα που οι δισκογραφικές ρίσκαραν πολλά με ένα «προχώ» εξώφυλλο. Άλλοτε σκαρώνοντας έντονες εικόνες τις οποίες απλά δε μπορούσες να προσπεράσεις (Το Αντίδοτο της Βίσση, το Για Πού Το ‘Βαλες Καρδιά Μου του Περίδη, οι Ευαισθησίες της Γαρμπή), άλλοτε επιλέγοντας eye-catching γραμματοσειρές και άλλοτε ενισχύοντας μια συνολικότερη προσπάθεια αλλαγής πλεύσης (βλ. κουρεμένος Χρήστος Δάντης), η ποπ ματιά του είναι ένας συνδασμός παιδικής αταξίας και ρομαντισμού.

Πρόθυμοι ν' ακούσουμε ενδιαφέροντα cover stories, του ζητήσαμε να μας μιλήσει για τα εξώφυλλα που ο ίδιος ξεχωρίζει από τη μέχρι τώρα πορεία του, μαθαίνοντας παράλληλα και για τη δεύτερη ιδιότητά του, αυτή του μουσικού παραγωγού!

 

 

 

Άννα Βισση – Αντίδοτο  (1998, Columbia)

glykos6

Αυτό το εξώφυλλο έγινε εντελώς παράδοξα. Είχα φτιάξει το προηγούμενο εξώφυλλο της Βίσση, το Τραύμα και η Sony μου ζήτησε να προτείνω ένα εικαστικό για το νέο της δίσκο. Προσπαθώντας να κατεβάσω κάποια ιδέα, άρχισα να πειράζω και να ζωγραφίζω μια παλιότερη φωτογραφία της. Εκεί μου ήρθε η ιδέα της Μέδουσας (που με πολλή και καλή θέληση έδενε κάπως με τον τίτλο) και έφτιαξα πρόχειρα ένα προσχέδιο. Άρεσε στη Sony και ο τότε διευθυντής Δημήτρης Γιαρμενίτης μας δάνεισε ένα διακοσμητικό ξύλινο σπαστό φιδάκι, που κατά σύμπτωση υπήρχε στο γραφείο του. Το φωτογραφίσαμε σε διάφορες πόζες με σκοπό να μπει μετά ψηφιακά πάνω στο κεφάλι της Άννας.

Το τελικό αποτέλεσμα προκάλεσε μια αμηχανία, αλλά το υπερασπίστηκε με πάθος ο Νίκος Καρβέλας (με μια θανατερή ατάκα του τύπου «φεύγω για Λονδίνο, αν γυρίσω και δε δω αυτό εξώφυλλο, θα σας κόψω τα πόδια»).

Εκ των υστέρων συνειδητοποίησα ότι δεν ζητήσαμε πότε από την Άννα να κάνει μια νέα φωτογράφιση και ότι όλο αυτό έγινε πάνω σε μια φωτογραφία του Τάσου Βρεττού που είχε μπει στο ένθετο του Τραύματος. Ευτυχώς πέρα από κάποιους fannatics, ελάχιστοι το πήρανε χαμπάρι.

Ήταν η πρώτη και η τελευταία φορά στη ζωή μου (ελπίζω) που βρέθηκα στο παρά τρίχα να βγω στα μεσημεριανάδικα και στα παράθυρα των δελτίων ειδήσεων: κάπως τους είχε καρφωθεί ότι το εξώφυλλο είχε σατανιστικές αναφορές... Και όχι μόνο για τα φίδια. Την πλήρωσε και ένα αθώο, διακοσμητικό σπαθάκι, που το είδανε για ανάποδο σταυρό.

Τόσα χρόνια μετά, μου λένε ακόμα για αυτό το εξώφυλλο. Είναι ένα από τα λίγα παλιά μου που κοιτάζω ακόμα με ικανοποίηση. Παραμένει μια δυνατή εικόνα, σαν μια περσόνα που απέκτησε ζωή από μόνη της και έγινε άλλη τόση με το εκτόπισμα της σταρ που την ενσάρκωσε. 

 

Singles

Το παραδέχομαι: αγαπώ τα singles. Ίσως περισσότερο από τα albums. Από τα δεκαεπτά μου ξόδευα σχεδόν όλο το χαρτζιλίκι μου σε αυτά τα υπέροχα μικρά ή μεγάλα βινύλια και μετέπειτα cd-singles. Πάντα με γοήτευε η ιδέα ενός δίσκου αφιερωμένου εξ ολοκλήρου σε ένα τραγούδι. Μου άρεσε που το εξώφυλλο ήταν εμπνευσμένο από αυτό. Μου άρεσε που σιγά σιγά οι καλλιτέχνες έκρυβαν μικρούς θησαυρούς στα b-sides. Και δεν μου αρέσει καθόλου που αυτά τα ιερά αντικείμενα σταμάτησαν να κατασκευάζονται και δεν μπορείς πια να τα κρατήσεις στα χέρια σου. Δεν ξέρω πώς γίνεται να αγαπήσεις ένα άυλο mp3.

Τις περισσότερες φορές που σχεδίασα ελληνικά singles, το ευχαριστήθηκα. Κάποιες λίγο παραπάνω. 

 

 

Παύλος Παυλίδης & B-Movies 7-ιντσα δισκάκια βινυλίου

Κάθε κυκλοφορία του Παύλου είναι πρόκληση για μένα, ίσως επειδή τον θεωρώ τον πιο σημαντικό Έλληνα ποιητή της γενιάς μου. Τα κομμάτια του είναι σαν μικροί αυτόνομοι κόσμοι που σε τραβάνε μέσα τους και σε πάνε όπου θέλουν. Κάθε φορά χάνομαι μέσα στα μισοτελειωμένα demo που μου στέλνει για έμπνευση.

Αυτά τα δυο μικρά συλλεκτικά βινύλια έγιναν με πολλή αγάπη και ως προς το υλικό που περιέχουν αλλά και ως προς το ίδιο το format. Αν δεν κάνω λάθος είναι τα μοναδικά singles του Παυλίδη.   

 

Η Σπασμένη Πολυθρόνα (2008, Archangel Music) Promotional copy

glykos1

Η Σπασμένη Πολυθρόνα είναι μια ειδική έκδοση που κυκλοφόρησε με το περιοδικό Sonik. Οι φωτογραφικές συνθέσεις στο εξώφυλλο και στο οπισθόφυλλο είναι εμπνευσμένες από τους στίχους του κομματιού της κάθε πλευράς. Το art direction και το lettering ακολουθούν την αισθητική γραμμή του live album από το οποίο είναι παρμένες οι δυο ηχογραφήσεις (Θέατρο Απόλλων Σύρος 22/23.03.08)

Με τον Παύλο είχα πάντα την αίσθηση ότι ισορροπεί –ίσως και με κάποια συστολή– ανάμεσα στη ροκ περσόνα των Σπαθιών και στον ονειροπόλο τραγουδοποιό της σχολής L. Cohen. Σε αυτό το live και ειδικότερα σε αυτό το 45άρι, από ένστικτο έδωσα έμφαση στο δεύτερο.  

 

Τα Σκουπίδια / Κατάδικος (2015, Inner Ear) Limited edition

glykos2

Αυτό το σινγκλάκι περιέχει δυο τραγούδια που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού. Βγήκε για τη Record Store Day του 2015 και μπορεί να είναι η πιο σπάνια κυκλοφορία του Παυλίδη.

Στο εξώφυλλο, οι έντονες αντιθέσεις άσπρου-μαύρου της σακούλας σκουπιδιών, δημιουργούν ακαθόριστους σχηματισμούς, ίσως και τη φευγαλέα ψευδαίσθηση ότι πρόκειται για δέρμα, βινύλ ή μετάξι. Η πρόθεσή μου ήταν να προκαλεί μια απροσδιόριστη ανησυχία για το τι μπορεί να κρύβεται από κάτω.

Συμφωνήσαμε όλοι ότι ο τίτλος περίσσευε και μεταφέρθηκε στο οπισθόφυλλο.

 

 

Μιχάλης Χατζηγιάννης CD singles 

Μόνο στα Όνειρα Versions (2000, BMG)

glykos3

Με τον Μιχάλη Χατζηγιάννη με δένει μια ιδιαίτερη συνθήκη επειδή εκτός από γραφίστας ανέλαβα για πρώτη φορά και χρέη παραγωγού. Όταν ηχογραφήσαμε την Παράξενη Γιορτή και τα «Όνειρα» έδειξαν πολύ γρήγορα ότι δε μαζεύονται, ένιωσα πως ήταν η κατάλληλη στιγμή να γίνει επιτέλους ένα κανονικό cd-single, δηλαδή στα πρότυπα των ξένων, με αποκλειστικές ηχογραφήσεις που δεν θα υπήρχαν πουθενά αλλού (πράγμα που δεν συνηθιζόταν τότε στην Ελλάδα). Έτσι πέρασα περίπου δυο μήνες, από τους πιο δημιουργικούς που έχω να θυμάμαι, μαζί με διάφορους remixers δοκιμάζοντας παραλλαγές πάνω σε αυτό το κομμάτι. Από τη Θεσσαλονίκη στο home studio του Νίκου Μπιτζένη των Mίκρο, ως την Αθήνα με τους Orange Team και την queen-d, μέχρι που στο τέλος η αυθεντική ηχογράφηση δεν συμπεριλήφθηκε στο single.

Οι ατέλειωτες ώρες τριβής μαζί τους στο στούντιο, έγραψαν και στο εξώφυλλο. Άλλο τόσο με επηρέασε σίγουρα ο ήχος του δίσκου που έλιωνα εκείνη την εποχή, το Temperamental των Everything But The Girl, με μια ατμόσφαιρα νυχτερινής περιπλάνησης, clubbing και μοναξιάς. Το εφέ της περιδίνησης χτίστηκε πάνω σε δύο φωτογραφίες του Γιώργου Γερανιού, τραβηγμένες στην κάτω μεριά της πλατείας Συντάγματος.

Το format του cd-single τότε δεν ήταν πολύ αγαπητό στις δισκογραφικές γιατί απέφερε μικρό κέρδος, αλλά το αποτέλεσμα μας αποζημίωσε αλλιώς: το Dreamland version (με φωνητικά ηχογραφημένα ειδικά για αυτή την εκτέλεση) παιζόταν τρελά επί μήνες. Απ’ όσο ξέρω, αυτό το δισκάκι θεωρείται σπάνιο σήμερα. 

 

Δεν Έχω Χρόνο (2001, BMG)

glykos4

Αυτή η ηχογράφηση έχει μεγάλη αξία για μένα, επειδή κατάφερα να πείσω τη Μαριανίνα Κριεζή να επιστρέψει στη δισκογραφία μετά από πολυετή απουσία. Γνωριζόμασταν ήδη μια δεκαετία και ήξερα ότι είναι αγύριστο κεφάλι και ότι δύσκολα θα άφηνε στην άκρη τα παιδικά βιβλία για να ξαναγράψει στίχο. Τη θυμάμαι να μου λέει «δεν έχω γράψει τίποτα Αντωνάκη μου, άσε με ήσυχη να χαρείς». Ώσπου μια νύχτα, μετά από κάποιο μαραθώνιο καφέ στο σπίτι της, άρχισε να λέει χαμηλόφωνα το «Δεν έχω χρόνο». «Σου αρέσει αυτό; Είναι ποπάκι. Θέλω να έχει ρυθμό». Πήρα μια χαρτοπετσέτα και άρχισα να γράφω τους στίχους. Την επόμενη μέρα το έδωσα στο Χατζηγιάννη για να βάλει μουσική.

Στην BMG τα πρώτα χρόνια του 2000 είχα την ελευθερία να δοκιμάζω γραφιστικές μοντερνιές σαν και αυτές που ζήλευα ως έφηβος σε περιοδικά όπως το Face και το Interview. Το τρικ του εξωφύλλου το είχα δει πριν από πολλά χρόνια σε μια συνέντευξη του George Michael. Ήταν μια ασπρόμαυρη σύνθεση με τη σιλουέτα της παλάμης του και μέσα ένα κοντινό από το πρόσωπό του. Το προφίλ του Μιχάλη δεν ήταν ακόμη απόλυτα αναγνωρίσιμο, αλλά μου έκανε ένα δυνατό γραφιστικό statement για έναν εν δυνάμει superstar. Η εσωτερική φωτογραφία με το αιμάτινο κόκκινο φόντο που ντεγκραντάρει σε απόλυτο μαύρο, μου έδεναν σωστά με το αίσθημα του στίχου. Στο promo σινγκλάκι που μοιράστηκε στα ραδιόφωνα, η σιλουέτα έγινε μεταλλοτυπία ώστε να καθρεφτίζεται το πρόσωπο όποιου το κρατάει.

Την επόμενη χρονιά ο Richard Ashcroft των Verve έκανε μια σειρά παρόμοιων εξωφύλλων για το προσωπικό του album και τα singles. Το αστείο με τους κολλητούς της δισκογραφίας ήταν να τον φανταζόμαστε (τον ίδιο ή το γραφίστα του) σε κάποιο ελληνικό νησί, με βερμούδα και σαγιονάρα, να παίρνει κάπου το μάτι του το Δεν Έχω Χρόνο και να του γυαλίζει. Μάλλον απλώς ξεφυλλίζαμε τα ίδια περιοδικά μικροί.

 

 

                                                               

Αρλέτα - Άσε τα Κρυφά Κρυμμένα (1991, Columbia)

glykos7

Θα μπορούσα να μιλάω ώρες για την Αρλέτα μιας και υπήρξαμε πολύ καλοί φίλοι.

Το «Άσε τα Κρυφά Κρυμμένα» είναι ένας δίσκος που έζησα από τα πρώτα κιθαριστικά προσχέδια στο σπίτι της στα Εξάρχεια μέχρι το εξώφυλλο, που ήταν και το βάπτισμά μου στη δισκογραφία.

Εκείνο τον καιρό η γραφιστική δεν είχε περάσει ακόμα στους υπολογιστές. Όλα γίνονταν στο χέρι - σχεδιαστήριο, χαρτόνια, μελάνια, ριζόχαρτα σελοτέιπ, κοπίδια κλπ. Το κερασάκι στην τούρτα ήταν το κείμενο, που το έκανες παραγγελία σε κάτι ειδικά ατελιέ που ονομάζονταν «Φωτοσύνθεση», αφού πρώτα είχες μασήσει φύλλα δάφνης και είχες οραματιστεί με ποιές γραμματοσειρές και σε τι μέγεθος θέλεις το κάθε πράγμα. Στο τέλος σου έδιναν ένα ρολάκι από λεπτό φωτογραφικό χαρτί με τυπωμένο το κείμενο και άρχιζες να το κόβεις και να το κολλάς προσεκτικά πάνω στις μακέτες. Αδιανόητα πράγματα.

Κάπως έτσι έγιναν και τα κολάζ που υπάρχουν στο δίσκο. Σχεδόν όλα ήταν φωτογραφίες κομμένες από περιοδικά. Ακόμα και τη φωτογραφία της Αρλέτας στο εξώφυλλο, που ήταν της Κατερίνας Μαριανού, την είχα πάρει από συνέντευξη κάποιου περιοδικού αντί να σκεφτώ να της ζητήσω να μου δώσει την original.

Και κάποτε ήρθε η τρομερή μέρα που έπρεπε να πάω να δείξω τη δουλειά στην Sony Music. Θυμάμαι να κουβαλάω κάτι πελώρια, άκαμπτα χαρτόνια με όλες τις μακέτες: βινύλιο μέσα-έξω, ετικέτες, κασέτα και το cd με το ανήκουστο για τότε 16σέλιδο ένθετο (τα περισσότερα κυκλοφορούσαν με ένα μίζερο διφυλλάκι). Τα άπλωσα πάνω σε ένα τραπέζι-αεροδρόμιο με πολύ κόσμο μαζεμένο τριγύρω. Ήταν πολύ καλοί μαζί μου, αλλά μετά μου εξήγησαν με τρόπο ότι δεν χρειαζόταν να τα παρουσιάσω σαν πτυχιακή εργασία. Μπορούσα να τα είχα φτιάξει όλα πάνω σε μικρότερα, λεπτά χαρτιά και να τα πάω τυλιγμένα σε ένα ρολό.

Το artwork άρεσε, η Αρλέτα δικαιώθηκε για την ιδέα της να αναθέσει το εξώφυλλο σε έναν πιτσιρικά και εγώ χωρίς να το πολυκαταλάβω βρέθηκα να δουλεύω μόνιμα σε ένα χώρο που ήδη αγαπούσα.

Της είμαι ευγώμων - κι ας με πέταξαν έξω από το στούντιο όταν ηχογραφούσαν τη χορωδία στο «Μπάρ το Ναυάγιο» επειδή, λέει, γκάριζα δυνατά.

 

 

                                                                 

 Ευσταθία - Δεν Μπορεί, Έχει Meeting (2007, EMI)

glykos5

Με την Ευσταθία γνωριστήκαμε τυχαία στο στούντιο του φωτογράφου Τάσου Βρεττού. Είχα πάει να επιμεληθώ τη φωτογράφηση κάποιας νέας τραγουδίστριας (που δεν μας απασχόλησε στο μέλλον) και τελικά καταπιάστηκα κυρίως με τη δική της. Είδα πάνω της μια γνήσια δημιουργική τρέλα και μια σπάνια αίσθηση της καλλιτεχνικής περσόνας. Από τότε ξεκίνησε μια μακροχρόνια σχέση αλληλοεκτίμησης και φιλίας.

Όταν μετά από κάποια χρόνια μου έβαλε να ακούσω τα demo αυτού του album, ένιωσα ότι έχει βρει απόλυτα την ταυτότητά της. Αρχίσαμε να σκεφτόμαστε ιδέες για το εξώφυλλο. Φυσικά με αυτόν τον πρόσφορο τίτλο, τα πράγματα δεν άργησαν να βρουν το δρόμο τους. Είναι ένα λιτό εξώφυλλο, παρόλο που στήθηκε μια εικόνα-ρόλος. Το ξεχωρίζω επειδή έχει μια κατακτημένη ψυχραιμία και τρολάρει κομψά την εποχή μας. Νομίζω ότι δεν θα παλιώσει εύκολα.

Στο οπισθόφυλλο, ανάμεσα στους υπνωτισμένους υπαλλήλους κρύβονται διάφοροι φίλοι και συνεργάτες υπεράνω υποψίας: ραδιοφωνικοί παραγωγοί, μουσικοκριτικοί, υπεύθυνοι δισκογραφικών εταιρειών, κλασικοί πιανίστες, κομμωτές, CEO's καινοτόμων start-up κλπ.

Στην επόμενη δουλειά που κάναμε μαζί (Είναι Πολύ Καλό Παιδί, Lyra 2010) βρισκόμασταν σε απόλυτη σύμπνοια. Της ζήτησα να κάνει ένα φόνο και δέχτηκε με μεγάλη χαρά.

LOGIN