MAKING OF

«Θα ‘θελα να ξαναβγεί η μαγεία του τότε στο σήμερα»

«Θα ‘θελα να ξαναβγεί η μαγεία του τότε στο σήμερα»

Ο Νικόλας Γκίνης ξετυλίγει την ιστορία του πιο ανοιχτού ροκ σχήματος των 80’s (ΜΕΡΟΣ Β’).

AΠΟ ΤΟΝ ΒΥΡΩΝΑ ΚΡΙΤΖΑ/ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 2020. 

  

Στο προσωπικό του home studio, με μαύρα ρούχα, τσιγάρο στο χέρι και ζωηράδα, ο Νικόλας Γκίνης θυμάται την ιστορία ενός δίσκου που έμεινε στο ράφι 35 χρόνια. «Είχα φανταστεί κάτι που θα ξέφευγε από οτιδήποτε υπήρχε μέχρι τότε», μου λέει πάνω από γυαλιά πρεσβυωπίας. Αναφέρεται στο Στίγμα Της Στιγμής, το δεύτερο άλμπουμ του συγκροτήματος Σύνδρομο, στο οποίο υπήρξε frontman και βασικός δημιουργός. Ο δίσκος ηχογραφήθηκε το 1984 για να κυκλοφορήσει τελικά στα τέλη του 2019 (!).

Ακούγοντάς τον σήμερα, από την ωραία έκδοση της B-Other Side Records, η φράση «κάτι που θα ξέφευγε από οτιδήποτε υπήρχε» δικαιώνεται. Ιδίως στα κομμάτια όπου το PPG Wave συνθεσάιζερ μπλέκει με το κλαρίνο και οι post punk ενορχηστρώσεις τσαλαβουτάνε στα μελωδικά/ρυθμικά γνωρίσματα του ελληνικού παραδοσιακού τραγουδιού. Το τι συμβαίνει εδώ δύσκολα περιγράφεται, αλλά ας προσπαθήσω: Η Μαρία Δημητριάδη βγαίνει για μπύρες με τη Λένα Πλάτωνος στα Εξάρχεια, στο δίπλα τραπέζι ο David Byrne συναντά τον Σαλέα και όλοι μαζί, ακολουθώντας τα παιδιά των πλατείας, ανηφορίζουν προς το Λυκαβηττό για να αλλάξουν παραστάσεις. Ναι, το Στίγμα Της Στιγμής είναι από εκείνους τους ροκ δίσκους που σπάνε φόρμες, η σχεδόν αναρχική καλλιτεχνική χειρονομία ενός γκρουπ που φωνάζει λίγο πριν την αυτοκαταστροφή του.

Mετά το Α’ΜΕΡΟΣ, ακολουθεί η συνέχεια της συζήτησής μας με το Νικόλα Γκίνη:

Σύνδρομο Λυκαβηττός 1984

 

 

Φτάνουμε λοιπόν στο δεύτερο άλμπουμ, το ακυκλοφόρητο μέχρι πρόσφατα Στίγμα Της Στιγμής. Πώς ξεκινάει η ιστορία του;

Κάποια στιγμή διακατέχομαι από τη φαεινή ιδέα να μπλέξω την παραδοσιακή μουσική με τη ροκ. Σε τέτοιο βαθμό, ήμουνα ο πρώτος. Ό,τι και να ακούσεις, ήμουνα ο πρώτος. Και αυτό το μοιραζόμουνα με το Βαγγέλη το Βέκιο που είχε τότε παρόμοιες αναζητήσεις.

Ε εντάξει τώρα, ο Σαββόπουλος δεν το είχε κάνει;

Ποιος είναι ο Σαββόπουλος;

Ε ο Σαββόπουλος είναι ο Σαββόπουλος. Δεν είχε κάνει κάτι τέτοιο τέλη 60’s, αρχές 70’s;

Τα Μπουρμπούλια ξέρεις ότι ήταν μια φανταστική μπάντα, που μετά μπήκε κάποιος μπροστά;

Ε δε σου λέω ότι έπαιζε μόνος του…

Δεν κατάλαβες, για μένα είναι ένα κάλπικο νόμισμα. Δεν υπάρχει ούτε ένα τραγούδι του Σαββόπουλου, που να είναι δικό του. Ό,τι έκανε ο Lucio Dalla μετά από δύο μέρες το έκανε ο Σαββόπουλος.

Έχω άλλη άποψη σε αυτό, ok

Να κρατήσεις την άποψή σου και εγώ τη δικιά μου. Δεν έμπλεξε ο Σαββόπουλος τίποτα, ο Σαββόπουλος χρησιμοποιούσε πράγματα. Ήταν μια καλή σφίγγα. Ούτε καν μέλισσα. Αυτό φαίνεται υπεροπτικό εκ μέρους μου και ταπεινωτικό για έναν άνθρωπο. Δε μιλάω υπό αυτό το πρίσμα. Αλλά μπορώ να έχω την προσωπική μου γνώμη. Για ‘μένα ο Σαββόπουλος είναι ένα τίποτα, μια κακή αντιγραφή πολλών πραγμάτων που το σύστημα πάντα τον βοηθούσε να τα εκφράζει για διάφορους λόγους, ενώ τον Άσιμο δεν τον άφηνε να ανασάνει. Αν θέλουμε να μιλάμε για δημιουργούς καλέ μου, ο Άσιμος ήταν δημιουργός. Τον οποίον ποτέ δεν θα τον δεχόταν το σύστημα, γιατί έβαζε τους δικούς του όρους. Το πού κατέληξε ο Άσιμος τα τελευταία χρόνια της ζωής του είναι άλλο. Ε ασφαλώς, όταν έχεις τέτοιο ταλέντο, τέτοια δημιουργική ροή και πάντα βρίσκεις βρύσες κλειστές και σφαλιάρες, αν μείνεις όρθιος πάει να πει ότι είσαι Θεός, δεν είσαι άνθρωπος. Μην κοιτάμε τον Άσιμο στα τελευταία του. Ούτε τον Παύλο. Εγώ θα σου πω ότι κάποια στιγμή έρχεται ένας παραγωγός, συγχωρεμένος κι αυτός – και μου λέει ότι είχαν meeting σε μια πολυθενική εταιρία για το πώς θα παρουσιάσουν έναν ροκ τραγουδιστή που υπάρχει ακόμα, ώστε να πάρουν το κοινό του Παύλου, γιατί ο Παύλος δεν ήταν διαχειρίσιμος.

Ποιον τραγουδιστή;

(παύση). Ε, κάποιον που έγινε ο πιο γνωστός ροκ τραγουδιστής στην Ελλάδα. Συζητούσανε αυτό το πράγμα. Αυτό είναι το σύστημα. Ωραία, ο Παύλος δε χωρούσε μέσα και κατέληξε εκεί που κατέληξε. Ο τραγουδιστής που σου είπα δεν ήταν δημιουργός, του τα γράφανε άλλοι. Ο Παύλος τα έγραφε ο ίδιος. Και να έρχεται τώρα ο παραγωγός να του λέει «γιατί βάζεις αυτή τη λέξη εδώ και δε βάζεις την άλλη;». Ποιος είσαι φίλε; Πώς τολμάς και μου το λες αυτό; Ο Άσιμος ήταν μια τέτοια ιστορία. Ο Πουλικάκος το ίδιο.

Σιδηρόπουλος & Πουλικάκος

Αλήθεια ο Πουλικάκος γιατί δεν έκανε περισσότερους δίσκους;

Γιατί δεν ήθελε. Άμα σφύραγε, θα έρχονταν όλοι οι μουσικοί. Και εντάξει ο Πουλικάκος ήταν αποδεκτός από το σύστημα. Όσο αποδεκτός ήταν και ο Νταλί.

Ως μια περίπτωση ιδιαίτερη…

Ναι, ιδιαίτερη. Τον Άσιμο δεν τον αποδέχτηκε ποτέ το σύστημα…

Ε όλο «σύστημα» και «σύστημα» μου λες. Τι σημαίνει «σύστημα»;

Καλέ μου, εγώ δούλεψα μέσα στο σύστημα, αλλά όχι με τη μουσική μου. Στη μουσική μου είμαι ακέραιος. Δεν έχω παίξει μία νότα που δεν έβγαινε απ’ την ψυχή μου. Μία νότα. Δεν το συνδιαλλάσσομαι, τελείωσε. Εσύ αυτή τη στιγμή που μου κάνεις συνέντευξη, παίρνεις κάτι αντιληπτό, εγώ είμαι κάτι αντιληπτό στις αισθήσεις σου. Ο δημιουργός παίρνει κάτι αφηρημένο. Το γειώνει, το κάνει εικόνα ή ήχο και το παρουσιάζει. Και μετά βγαίνουν κάποιοι άνθρωποι και του το αλλάζουν. Λοιπόν εκεί πέρα ο δημιουργός ή λέει ναι (αυτό είναι το σύστημα που με ρωτάς), ή λέει όχι. Τώρα ο Νταλί, ήταν μέσα στο σύστημα. Του είπε όμως ποτέ κανείς πώς να ζωγραφίζει; Τολμούσε; Με τον ίδιο τρόπο δεν θα έπρεπε να τολμούν να το πουν στον Παύλο και τον Άσιμο. Εμένα όταν ερχόντουσαν και μου το κάνανε, τους κοίταγα καλά-καλά. Στα νιάτα μου ήμουνα πολύ υπερόπτης, γιατί ήμουνα και σπουδασμένος.

Το Στίγμα Της Στιγμής

Πάμε πάλι στην ιστορία του δεύτερου δίσκου του Σύνδρομο και στο πώς ναυάγησε…

Λοιπόν, εμείς εκείνη την εποχή ήμασταν μια μήτρα που γεννούσε συνεχώς ιδέες. Κάναμε μια μεγάλη μεταστροφή από το έντονο ροκ, προς κάτι άλλο. Είχε προστεθεί ο Γιάννης ο Κύρης και είχαμε βάλει το ελεύθερο στον ήχο μας, το «φευγιό» που σου έλεγα. Το οποίο δεν ήταν σαν το γερμανικό ελεύθερο, ήταν κάτι άλλο. Το ακούς σήμερα στο δίσκο. Λοιπόν ο Μάκης ο Μηλάτος σχεδίαζε να τα παρατήσει γιατί δεν άντεχε άλλο. Ο Γιάννης ο Πετρίδης που ήταν ο υπεύθυνος για τη ροκ σκηνή στην Polygram, σχεδίαζε να φύγει, για να φτιάξει τη Virgin. Άρα δεν είχαμε στήριγμα. Ο επόμενος παραγωγός που μπορούσε να καταλάβει τι κάνουμε, ήταν ο παραγωγός του Μαζωνάκη. Τον θυμάμαι τον Μαζωνάκη στο στούντιο... Λέω «τι παίζει αυτός;». Μου κάνουν «τραγουδισταράς, σκυλάδικο». «Α, κατάλαβα».

Μα κάτσε, μιλάμε για ’84-‘85, ο Μαζωνάκης βγήκε πιο μετά...

Πιο μετά έγινε γνωστός σε ‘σένα. Δεν έχω τίποτα με τον άνθρωπο, αλλά θέλω να σου πω, δεν μπορούσαμε να συνεννοηθούμε. Ήδη το budget είχε φτάσει πολύ ψηλά. Και μένουμε ξεκρέμαστοι. Κάποια στιγμή μας λένε «ό,τι δόθηκε δόθηκε, φέρτε μας τη δουλειά». Ποια δουλειά ρε παιδιά; Ακόμα γράφουμε. Τις βάσεις έχουμε βάλει μόνο (γέλια). Κλείσαμε ένα δικό μας στούντιο για δύο μήνες, που ήταν του Σταμάτη Σπανουδάκη - και συνεχίσαμε. Τελείωσε, δεν έμπαινε κανένας μέσα. Αφού μας έλεγε ο Σπανουδάκης «παιδιά πότε μπορώ να ξεκινήσω το δίσκο μου;» (γέλια). Στο στούντιο το δικό του! Φαντάσου! Είχε να γράψει το δίσκο που τραγούδησε η Βιτάλη, τις 7 Παρακλήσεις. Καταπληκτική δουλειά. Μείναμε λοιπόν χωρίς εταιρία, χωρίς παραγωγό – και εκεί ανέλαβα εγώ. Μάζεψα προσωπικά κάποια χρήματα για να ολοκληρωθεί η ηχογράφηση, πήρα τις ταινίες και αργότερα στο Studio Tracks έκανα τη μίξη που ακούμε τώρα.

Καλλιτεχνικά πώς το προσεγγίσατε;

Όπως σου είπα, τότε μελετούσα τα παραδοσιακά. Και σήμερα αυτό κάνω. To Ellenic Traditional Project αυτό είναι. Είχα φανταστεί τότε αντί για σαξόφωνο που είχαμε, να μπει κλαρίνο. Οι μισοί από το γκρουπ το θέλανε, οι άλλοι μισοί δεν το είδανε και πολύ θετικά. Ο Βαγγέλης ο Βέκιος μου έφερε την Ελένη Καλαντζοπούλου που έπαιξε κλαρίνο και κάναμε κάποια πρώτα takes, με τον ίδιο να παίζει κρουστά σε δυο κομμάτια. Είχα φανταστεί κάτι που θα ξέφευγε από οτιδήποτε υπήρχε μέχρι τότε. Και κοίταξε, αν ακούσεις αυτό το LP και σκεφτείς ότι έγινε 35 χρόνια πριν, δεν μπορείς να το πιστέψεις. 

Αυτό είναι αλήθεια…

Όταν τελειώσαμε το recording, είχα ένα πακέτο που δεν ήθελα να το χαρίσω πουθενά. Του Πετρίδη, απ’ ότι έμαθα εγώ, στη Virgin του είχανε πει για τα πρώτα ένα-δυο χρόνια δε θα κάνεις δική σου παραγωγή. Μετά εγώ είχα απογοητευτεί, γιατί ξέρεις και οι επαγγελματικές σχέσεις, πάνε μέχρι ένα σημείο. Πήγα στον Τάσο Φαληρέα που ήταν διευθυντής παραγωγής στην ΕΜΙ, εκεί όμως είχαν τους Φατμέ. Ο Τάσος το ήθελε αλλά απ’ ότι κατάλαβα πολλοί άνθρωποι εκεί μέσα ήδη εξυπηρετούσαν ένα γκρουπ, που ήταν κάτι κατά κάποιο τρόπο παρεμφερές. Πήγα στη LYRA, εκεί ήταν ο Άγγελος Σφακιανάκης, δεν ξέρω τι κατάλαβε ο άνθρωπος τότε… Ε και κάποια στιγμή είπα ok.

Το γκρουπ είχε διαλυθεί πια;

Διαλύθηκε με αυτή την πραγματικότητα. Εγώ δημιουργούσα συναυλίες με τη ΜΟΥ.ΣΥΝ.Κ.Α. που λέγαμε… Αυτό ήταν οργάνωση, εργατοώρες, είχε τρέξιμο…

Γιατί έμεινε όμως 35 ολόκληρα χρόνια στο ράφι ο δίσκος; Δηλαδή εντάξει, τότε δεν έβγαλες άκρη, αλλά γιατί πέρασαν ΤΟΣΑ χρόνια μέχρι να βγει; Δεν το κυνήγησες; Δε σε προσέγγισε κανείς;

Τώρα μιλάς για τον Νικόλα τον Γκίνη; Εγώ τότε αποφάσισα να εργαστώ στα Μέσα Ενημέρωσης. Αποφάσισα επίσης να γίνω συνθέτης, δηλαδή να μελετήσω, γιατί μέχρι τότε ήμουν τραγουδοποιός. Έπαψε να με αφορά αυτό το πρότζεκτ. Το άφησα πίσω μου. Και από τότε δεν έχω σταματήσει να κάνω πράγματα.

Γιάννης Κύρης

Η προσχώρηση του Γιάννη Κύρη στο συγκρότημα θεωρώ ότι ήταν καθοριστική στην αλλαγή πλεύσης…

Έτσι είναι. Το «φευγιό» θέλει ήχους. Είτε έχεις μια κιθάρα, είτε έξι, δεν αλλάζει πολύ το πράγμα. Στα συνθεσάιζερ τότε ο Κύρης ήταν πρωτοπόρος. Το Σύνδρομο έπαιζε με PPG, ξέρεις τι είναι αυτό; Υπήρχαν δύο ασύλληπτα συνθεσάιζερ που τα είχε ο Peter Gabriel, το PPG και το Fairlight.

Ναι ο Kύρης ήταν ο πρώτος που έφερε το PPG στην Ελλάδα…

Δεν υπήρξε κι άλλο. Ένα ήρθε (γέλια). Κόστιζε όσο μια Mercedes, για να σου δώσω να καταλάβεις. Απ’ την άλλη μεριά ο Γιάννης δεν ήταν φραγκάτος. Βέβαια είχε μια άνεση οικονομική αλλά εργαζόταν τότε σαν φωτογράφος και ξεκινούσε να ασχολείται με τη διαφήμιση. Όμως επένδυε το κάθε λεπτό της ημέρας του σε αυτά τα πράγματα. Σαν παίχτης, δεν ήταν παιχταράς, όπως π.χ. ο Πολύτιμος, όμως στα electronics ψαχνότανε πάρα πολύ. Και αυτά που εγώ άκουγα μέσα στο κεφάλι μου, μπορούσε να τα μετατρέψει σε ήχους.

Στο Στίγμα Της Στιγμής ακούμε και άλλους τραγουδιστές πέρα από εσένα, όπως και κάποιους session μουσικούς. Δεν φοβηθήκατε μήπως αυτό θολώσει κάπως την ταυτότητα του γκρουπ;

Όπως σου είπα, όταν κάναμε jamming γινόταν πάντα αυτό. Απλά στο δεύτερο δίσκο μπήκαν και στο στούντιο. Δε φωνάξαμε κανέναν εμείς… Όπως υπήρχαν και άνθρωποι που παίζανε μουσική για πλάκα, για το κέφι τους. Π.χ. ο Άγης ο Δανός. Ήταν απλά στην παρέα και του είπαμε «βγες και κάντο». Και το έκανε. Και βγήκε και καλό. Η Λένα η Πετρή τραγούδαγε έντεχνο. Της είπαμε έλα εδώ να τραγουδήσεις ροκ, με το δικό σου τρόπο όμως. Και από πίσω μια μπάντα να σκάβει άγρια. Αν ακούσεις το «Δώσμου φως», είναι αυτό.

Σε κομμάτια όπως το “Stress” ή το «Άνθρωπε ανθρωπιά» υπάρχει μια επιρροή από Talking Heads. Ήσουν φαν του συγκροτήματος τότε;

Ναι ναι. Το 1975 στη Νέα Υόρκη, οι Talking Heads ήταν το ποπ συγκρότημα που πηγαίναμε να δούμε όταν δεν έπαιζε τίποτα καλύτερο. Αλλά εγώ καρφωνόμουνα στον David Byrne. Κάτι μου έλεγε αυτός ο τύπος εμένα. Προς το ’78, ’79, ο άνθρωπος άρχισε να κάνει αυτό που είχε στο μυαλό του. Τον καταλάβαινα. Καταλάβαινα τι κάνει. Αν έχω επηρεαστεί; Ασφαλώς και έχω επηρεαστεί. Όπως ένας άλλος που καταλάβαινα πάντα τι έκανε ήταν ο Brian Eno. Από τους Roxy Music. Ο άνθρωπος δεν έπαιζε στα πλήκτρα παπάδες, μπορεί να σου ‘παιζε δύο νότες. Καταλάβαινα όμως γιατί τις έπαιζε και δεν έβαζε μια τρίτη!

Επίσης το «Άνθρωπε ανθρωπιά» που σου ανέφερα έχει και διακριτά στοιχεία λαϊκής μουσικής… Για να σε προκαλέσω λίγο, θέλω να σου διαβάσω σ’ αυτό το σημείο μια φράση που είχε γράψει ο Αργύρης Ζήλος στο Δίφωνο το 1999 και να μου τη σχολιάσεις: «Απ’ τα πιο δυσοίωνα συναισθήματα είναι αυτό που κυριαρχεί κάθε που ένας μουσικός της πρώτης ροκάδικης γενιάς (60’s, Γούντστοκ κτλ.) θυμάται ότι, παρ’ ολ’ αυτά έχει γεννηθεί κάπου στην Ελλάδα και επομένως όλο και κάποια θέση οφείλει να έχει στη δουλειά του το λεγόμενο «λαϊκό». Αυτό όμως το «οφείλει» είναι που κάνει τη διαφορά… Γιατί οι παραστρατημένοι αυτοί μουσικοί, ξεπερασμένοι απ’ τα κατακλυσμικά γεγονότα της κρίσιμης περιόδου 1977-82 (πανκ, new wave, εκλαΐκευση της τεχνολογίας και της χρήσης των συνθεσάιζερ, παροπλισμός της κλασικότροπης τεχνοκρατίας και άλλα ηχηρά) και κάπου προδομένοι –έτσι αισθάνονταν- από το γεγονός ότι η με κόπους και θυσίες κατακτημένη τεχνογνωσία τους δεν ήταν πια το ζητούμενο στην εποχή του do-it-yourself, ξέχασαν ότι άλλο η μουσική που οδηγούσε τις εφηβικές σου εξεγέρσεις και άλλο η μουσική που συνόδευε τους γάμους και τα τσιμπούσια των γονιών σου».

Ωραία μια χαρά, ο Αργύρης έκανε τη δουλειά του τότε, ήταν εμπνευσμένος στο γράψιμο, μια χαρά. Ο Αργύρης έχει γράψει διθυράμβους για το Σύνδρομο, αλλά κάποια στιγμή στράβωσε…

Αυτό δεν το έχει γράψει για το Σύνδρομο. Για δίσκο του Λογαρίδη το έχει γράψει…

Εντάξει. Όπως εγώ είχα το όραμα με την παραδοσιακή μουσική τότε, ο Βαγγέλης ο Βέκιος το είχε με τα λαϊκά. Έκανε το δίσκο Ντέρτι στην EMI, που είναι αξιόλογο. Και πιο μετά ο Θοδωρής ο Μανίκας  το έκανε με το Μαργαρίτη και τους 667. Δεν υπήρχε τέταρτος. Τουλάχιστον στο δικό μου περιβάλλον. Το τραγούδι «Άνθρωπε ανθρωπιά» βγήκε από την επήρεια που είχε ο Βαγγέλης ο Βέκιος σε μένα. Δεν ξέρω τι λέει ο Αργύρης…

Αργύρης Ζήλος

Μα σου ξαναλέω, για δίσκο του Λογαρίδη το είχε γράψει…

Ο Λογαρίδης το απέδειξε ότι γίνεται και ότι είναι καλό. Έχει κάνει καταπληκτικά τραγούδια λαϊκού ροκ. Μην ξεχνάμε τον συγχωρεμένο τον Νίκο Παπάζογλου. Τα ροκ κομμάτια που έβγαλε. Κατέβηκε με μια μπάντα από τη Θεσσαλονίκη σαν το Μεγαλέξανδρο. Ήταν αληθινά αυτά τα πράγματα. Ο Λογαρίδης δεν ήταν ψεύτικο αυτό που έκανε, δεν ήταν απωθημένο, ήταν ένα στοιχείο που υπήρχε μέσα του, το οποίο έβγαινε παράλληλα με το άλλο.

Είναι απαραίτητο για έναν Έλληνα μουσικό που είναι συνδεδεμένος με το ροκ να εντάξει το λαϊκό/παραδοσιακό στοιχείο;

Όχι, αν δεν το ‘χει, γιατί να το κάνει; Αλλά να σου πω και κάτι; Μουσικός στην Ελλάδα που να είναι συνδεδεμένος με το ροκ, από πού κι ως πού; Γιατί εγώ έχω ζήσει το ροκ στην Αλαμπάμα. Που είναι ό,τι είναι εδώ το ρεμπέτικο. Το μικρό παιδάκι έρχεται και σου παίζει slide κιθάρα και φυσαρμόνικα. Όπως παίζουν εδώ στο χωριό τα νησιώτικα.

Άρα δεν υπάρχει ελληνικό ροκ;

Όχι, το είχε πει ο Σπάθας αυτό πολύ ωραία, δεν υπάρχει ελληνικό ροκ, υπάρχει ροκ με ελληνικό στίχο. Πας ας πούμε στο Βερολίνο και σου λέει «η blues σκηνή». Ποια blues σκηνή; Μην τρελαθούμε. Είναι οι Αμερικάνοι, οι μαθητές των μαθητών των νέγρων από το Μισισίπι. Έχω πάει σε κηδεία bluesman στο Μισισίπι. Ναι. Ξέρεις τι είναι η κηδεία; Πανηγύρι ολόκληρο. Όπως η Ανάσταση που έχουμε εδώ, αυτοί κάνουνε κηδεία, όπου παίζουνε blues. 70 φυσαρμόνικες, 80 κιθάρες που παίζουνε τρεις νότες, ξύστρες (δεν έχει ντραμς). Και κλαίνε τον πεθαμένο οι χοντρές οι μαύρες ααα-ουου… Ε να το το blues! Τι μου μιλάς για blues στο jazz club ας πούμε, σε παρακαλώ (γέλια). Τα λέω καλά; Πάω να βάλω καφέ.

Πάνω που θα σε ρώταγα για το τραγούδι «Καφές»…

(Τον ακούω να γελάει από το κουζινάκι. Επιστρέφει στο δωμάτιο). Ο «Καφές» ήταν το μόνο τραγούδι στο οποίο έβαλα το χέρι μου ελάχιστα. Το είχε φέρει ο Κύρης τελειωμένο. Έβαλα αυτή την υπέροχη κιθάρα που δεν την έχω ξαναπαίξει ποτέ μου και ο Τσίκο έβαλε αυτά τα υπέροχα τύμπανα. Είναι ένα πάρα πολύ καλό τραγούδι. Ολοκληρωμένο, με θέμα απλό αλλά όχι απλοϊκό. Δεν πλατιάζει, έχει βάθος, έχει λόγο ύπαρξης, μια δομή δωρική και μια μελωδία που μένει. Είναι ίσως από τα καλύτερα κομμάτια στα οποία έχω συμμετάσχει.

Νικόλας Γκίνης

«To Ηit» επίσης μου αρέσει και αγαπώ και τη μεγάλη παύση που μεσολαβεί ανάμεσα στο κουπλέ και στο ρεφρέν. Θυμάσαι καθόλου πώς γράφτηκε αυτό;

Αυτό το κομμάτι το έγραψα στο κρεβάτι μετά από ένα ατύχημα με τη μηχανή. Μόλις είχε γεννηθεί η κόρη μου, είχα ένα ατύχημα με τη μηχανή και παραλίγο να σκοτωθώ. Τότε βίωσα αυτό που λένε «βλέπεις όλη σου τη ζωή fast motion». Και μου ‘κανε εντύπωση ότι είδα μόνο τις καλές στιγμές. Η μηχανή έφυγε, πήγε κάτω από ένα φορτηγό που ερχόταν στο αντίθετο ρεύμα και έβλεπα τις ρόδες του φορτηγού να έρχονται προς εμένα. Και σταματάει το έργο στο πρόσωπο της κόρης μου. Θα ‘πρεπε να είχα πεθάνει, αλλά το μόνο που κατάφερε ο χάρος ήταν να με κρατήσει δύο-τρεις μήνες στο κρεβάτι. Και έγραψα αυτό το κομμάτι τότε. Ήταν μια μερικών βδομάδων απόφασή μου να μην ξαναπαίξω μουσική. Να γράψω δηλαδή αυτό το κομμάτι και να πάνε όλα στο διάολο (γέλια).

Η «Κοινωνία μοναξιάς»;

Αυτό με αντιπροσωπεύει ακόμα. Δεν μπορώ να πω το ίδιο για τα υπόλοιπα, ήταν κάποιες στιγμές μου. Αυτό είναι η μόνιμη στιγμή μου. Είναι μια πραγματικότητα εσωτερική. Αυτό νιώθει η ψυχή μου μόνιμα για όλα, αυτό που λένε οι στίχοι. Και τη μουσική την ακούω μέσα μου ακόμα. Παραδείγματος χάριν το “Hit” δεν το ακούω. Το ακούω με τα αυτιά μου μόνο.

Γιατί διαλύσανε οι Σύνδρομο;

Σου εξήγησα πριν τι γινότανε. Επίσης εμένα με ενδιαφέρει να συνεργάζομαι με ολοκληρωμένες προσωπικότητες, δε με ενδιαφέρουν οι session μουσικοί. Ο μουσικός που θα του πω τι να παίξει και θα το παίξει, με αφήνει αδιάφορο. Όταν λοιπόν η κυρίαρχη προσωπικότητα, που ήμουν εγώ, έχει αρχίσει να τα μουτζώνει και οι άλλοι έχουν πράγματα να κάνουνε… Δεύτερον, υπήρχαν άνθρωποι στο σχήμα, οι οποίοι τα ‘παίξανε.

Πάντως μέχρι σήμερα δεν έχεις σταματήσει να ασχολείσαι με τη μουσική…

Από τις 11 το βράδυ μέχρι τις 5 το πρωί, ή θα κάνω μουσική ή θα διαβάζω.

Νικόλας Γκίνης

Πρόσφατα το «Τραγούδι του γάμου», που είχες διασκευάσει με τη φωνή της Έλενας Τουτουντζή, ανέβηκε στο top5 της μεσογειακής λίστας του EthnoCloud, που είναι το αντίστοιχο Billboard της έθνικ μουσικής. Πώς αισθάνθηκες με αυτό;

Κοίτα, έχω μια ηλικία. Το είδα, χάρηκα και μετά το ξέχασα. Μετά λέω είναι ευκαιρία να στείλω μερικά Δελτία Τύπου. Είχα πει να στείλω 40, έστειλα τα 10, μετά βαρέθηκα. Σήμερα το πρωί έστειλα άλλα 5. Κάπως έτσι… Ξέρεις τι; Έχει πιο μεγάλη σημασία για μένα να μιλήσω μαζί σου, να τραβηχτώ με το γιο μου, να πάω την κόρη μου στο γιατρό. Αυτή είναι η ζωή. Τώρα τι θα κάνεις με αυτό το υλικό που περισσεύει από τη ζωή σαν ενέργεια… Εγώ κάνω μουσική. Θα σου πω κάτι. Ήμουνα τεσσάρων χρονών. Έκανα κάτι περίεργα τότε και η μητέρα μου θορυβήθηκε. Μιλάμε για το 1959. Με πάει σε έναν ψυχολόγο. «Κάτι παράξενο συμβαίνει με το παιδί μου». Από τις πρώτες μου μνήμες είναι να μου βάζουν στο κεφάλι αυτά για το εγκεφαλογράφημα κι εγώ δεν ήξερα τι είναι και τρομοκρατήθηκα ας πούμε. «Κάτι συμβαίνει με το παιδί». Δε βρίσκει άκρη ο ψυχολόγος, πάμε σε άλλον. «Κάτι έχει το παιδί». Το παιδί τι έκανε; Έτσι όπως καθόταν, ξαφνικά κάποια στιγμή χανότανε. Του μίλαγες και δεν ανταποκρινόταν. Μου λέει ο άνθρωπος αυτός «τι γίνεται;». Του λέω «ακούω». Μου λέει «τι ακούς;». Και του λέω εγώ «λα λα λα λα». «Μουσικό έχεις!» γυρνάει και λέει στη μάνα μου. «Γιατί το ταλαιπωρείς το παιδί;» (γέλια). Από τότε μέχρι και σήμερα, με εξαίρεση την περίοδο που ήμουν διευθυντής στα ΜΜΕ, όποτε είμαι σε ησυχία και κλείσω τα μάτια μου, ακούω μουσική. Ένα non-stop music station.

Radiohead!

Ναι. Ακούω μουσική. Επίσης πολλές φορές τα χρώματα, μου βγάζουν μουσική. Είναι η φτιαξιά μου έτσι. Άμα τώρα ησυχάσω για πέντε λεπτά, θα ακούω μουσική.

Σε μια παλιά συνέντευξή σου (Ήχος & HiFi, Απρίλιος ’83), ερωτούμενος για τη σχέση τέχνης και διασκέδασης, λες το εξής: «Ανάγκη από διασκέδαση δεν έχουμε εμείς οι νέοι, αλλά όλοι αυτοί οι καταπιεσμένοι αλλοτριωμένοι άνθρωποι, που το μόνο που τους έμεινε για να γελούν είναι να διασκεδάζουν». Συμφωνείς ακόμα με αυτή την άποψη, ή σου φαίνεται πολύ πανκ;

Συμφωνώ σε απόλυτο βαθμό. Τότε μάλιστα δεν το καταλάβαινα πολύ, τώρα το υπογράφω με την ανάσα μου: Ανάγκη για διασκέδαση έχει ο καταπιεσμένος. Ο άνθρωπος γενικά, έχει ανάγκη από ψυχαγωγία. Να πάρει την ψυχή του, η οποία έχει επιβαρυνθεί από την καθημερινότητα και να την πλύνει. Πώς κάνεις το βράδυ ένα μπάνιο. Κι ας είσαι καθαρός. Πρόσεξε όμως, θα πω κάτι: To πανηγύρι δεν είναι διασκέδαση. Είναι ψυχαγωγία. Θυμάμαι τον συγχωρεμένο τον πεθερό, Μακεδόνας, να χορεύει με τις ώρες. Πήγαινα κοντά του και τα μάτια του ήτανε σε έκσταση. Ο Κοσμάς. Ξέρεις πώς είναι τα εκστατικά μάτια; Αυτό είναι ψυχαγωγία. Είναι διονυσιασμός.

Τσίκο

Υπάρχουν σκέψεις για μια συναυλία επανένωσης του Σύνδρομο;

Πριν από τρεις μήνες θα σου έλεγα «δεν υπάρχει περίπτωση». Τώρα δεν ξέρω αν θα επέμενα. Υπάρχει κόσμος πολύς που μας το ζητάει. Για να υπάρξει κάτι τέτοιο, πρέπει να υπάρξει και ενδιαφέρον από έναν άνθρωπο που θα αναλάβει να το στήσει. Γιατί εγώ δεν το αναλαμβάνω. Είναι μεγάλο βάρος για μένα τώρα. Θέλει έναν producer. Κάνουμε πολλά και είμαστε λίγοι. Οι δημιουργοί είναι όλο οράματα, δε μπορείς να τρέχεις όλα τα οράματα μαζί. Έχω το Ellenic Traditional Project, που μου τρώει πάρα πολύ χρόνο.

Ο Κύρης και ο Τσίκο είναι θετικοί;

Δεν το έχουμε συζητήσει. Αλλά έχουν τις ίδιες προσλαμβάνουσες που έχω κι εγώ. Πάντως αν βρισκόταν αυτός ο άνθρωπος που θα έλεγε «παιδιά, το στήνω» (γιατί υπάρχει ενδιαφέρον από τον κόσμο, έκανα ένα blog και μέσα σε έξι ώρες είχε 700 followers), σε κάθε τραγούδι έχω και έναν άλλον περφόρμερ στο μυαλό μου. Όχι εμένα. Εγώ άντε να πω δυο τραγούδια. Και πολλά είναι.

Ε όχι τώρα, εντάξει…

Έχω λόγο που το λέω. Μετά από τόσα χρόνια, το κάθε τραγούδι έχει μέσα έναν κόσμο ολόκληρο. Υπάρχει τραγούδι που μπορεί να το πει μόνο ο Νίκος ο Ζιώγαλας πια. Υπάρχει τραγούδι που μπορεί να το πει μόνο ο Ηλίας Ασλάνογλου πια.

Αυτά που είπες εσύ στο δίσκο, δεν θα ήθελα να τα ακούσω από άλλον…

Όχι όχι, κάνεις λάθος. Για παράδειγμα, εγώ έχω πει το «Βάρος». Σου αναφέρω συγκεκριμένο τραγούδι. Έχω πει το «Βάρος». Το έχω φτάσει σ’ ένα σημείο σαν περφόρμερ. Παραπάνω δεν μπορούσα. Από εκεί που το έχω πάει εγώ, θα μπορούσε να το πάρει ο Παλαμίδας και να το πάει στο Θεό. Το ξέρω! Το ξέρω! Ο Δημητριάδης θα μπορούσε να πει το “Hit” και να το ξεσκίσει. Γιατί να το πω εγώ; Ή ο Παυλίδης! Ποιος θα μπορούσε να πει καλύτερα την «Κοινωνία μοναξιάς»;

Ναι ρε παιδί μου, αλλά ακούμε για μια παλιά μπάντα και θέλουμε να δούμε τον τραγουδιστή…

Κάνεις λάθος. Εδώ δείχνεις την ανάγκη σου, εσύ πια, να είσαι προσωποκεντρικά δοσμένος. Εγώ όταν έκανα μουσική, δεν την έκανα για μένα. Την έκανα για τη μουσική. Και απλά ήμουνα ο πιο διαθέσιμος για να τραγουδήσει. Αν ζούσε ο Παυλής και έλεγε το «Αγάπη μου Ηρώ», θα χρειαζόταν να το πω εγώ; Δεν θα χρειαζόταν αδερφέ, άκουσέ με. Εγώ εξυπηρετώ τη μουσική.

Όπως και να ‘χει θα ήθελα να δω live αυτό το συγκρότημα…

Κι εγώ θα ‘θελα να ξαναβγεί η μαγεία του τότε στο σήμερα, που θα βγει πολύ καλύτερα, γιατί υπάρχει και μια εμπειρία.

Θα βγει κάτι άλλο…

Ε αυτό το κάτι άλλο, χωράει πολλές ψυχές μέσα. Όπως και τότε χωρούσανε πολλές ψυχές. Μην κοιτάς που χρειάστηκε να τραγουδήσω εγώ.

Σε στενοχωρεί που το Σύνδρομο δεν είχε ένα hit, ή μήπως σε εμάς τους πιο νέους ακούγονται συναρπαστικοί τώρα ακριβώς επειδή δεν ξέραμε κανένα τραγούδι τους;

Δε θα μπορούσαμε να έχουμε hit. Το hit μπορεί να σημαίνει δύο πράγματα. Το ένα είναι ότι φτιάχνεις παραγγελία. Το έκανα στη διαφήμιση αυτό. Μπορούσα να το κάνω. Αλλά σε αυτά που ακούω, όταν συνδέομαι με το non-stop music station, δεν ακούω ένα hit. Ακούω μουσικές να τρέχουνε, ομάδες οργάνων. Με μια τέτοια φαντασία, δε σου βγαίνει ένα hit. Αυτός είναι ο ένας τρόπος λοιπόν. Ο άλλος είναι να ματώσει τόσο η καρδιά σου και να βγει ένα «αχ» που θα γίνει hit. Έχω γράψει τέτοια τραγούδια, δεν τα έχω ηχογραφήσει ποτέ. Δηλαδή έγραψα ένα τραγούδι όταν πέθανε ο αδερφός μου. Όταν πέθανε ο Παύλος. Όταν πέθανε ο Κόκο, ο περκασιονίστας μας. Δε μπορώ να τα ηχογραφήσω αυτά τα τραγούδια. Δε μπορώ να ξαναζήσω αυτό το πράγμα, δεν το αντέχω. Κι ας ξέρω ότι θα είχαν επιτυχία.

Τι είναι επιτυχία για εσένα στη μουσική; Πώς την ορίζεις;

Επιτυχία στη μουσική είναι να μπορείς να εκφράζεις ακέραιη την αρχική σου έμπνευση. Αυτό που άκουσες, να μπορέσεις να το καταγράψεις, χωρίς να είναι έκπτωση. Κάτι πάρα πολύ δύσκολο. Εγώ από τα 100 που γράφω, δε μπορώ να το πω για τα 90. Σου ξεφεύγουν πράγματα. Αυτή είναι η επιτυχία. Να μπορέσεις να αποτυπώσεις αυτό που άκουσες, αυτό που σου έλεγε η ψυχή σου. Η απόλυτη επιτυχία. Τον ορισμό δεν ήθελες; Στον έδωσα.

Gianni Giatilis Photography

LOGIN