MAKING OF

«Τα φώτα είναι για αυτούς που φαίνονται»

«Τα φώτα είναι για αυτούς που φαίνονται»

Ο θρύλος της κονσόλας Άκης Γκολφίδης μιλάει για τον Νίκο Καρβέλα, την ελληνικότητα στην ποπ και το καλύτερο κομμάτι που ηχογράφησε. (B’ MΕΡΟΣ).

TOY BΥΡΩΝΑ ΚΡΙΤΖΑ 

 

Βλέποντας τον Άκη Γκολφίδη να περπατάει με άσπρο μπλουζάκι και γαλάζια βερμούδα στους διαδρόμους του Sierra, είναι σα να βλέπεις ένα παιδί να γυρνάει στο παλιό σχολείο. Θα μπορούσε επίσης να είναι καθηγητής φυσικής - από εκείνους που ξέρουν πράγματα τα οποία δεν υπάρχουν στα βιβλία. Όπως προχωράμε, κάνουμε στάσεις για να μου δείξει παλιές κονσόλες: «Από αυτό ξεκίνησαν όλοι. Μαρινέλλα, Νταλάρας, Παπακωνσταντίνου… Η μισή ελληνική δισκογραφία».

Καθόμαστε να μιλήσουμε. Τα περισσότερα απ’ όσα λέει δεν τα σκέφτεται εκείνη την ώρα, τα έχει σκεφτεί από καιρό. Δεν λείπει ο εγωκεντρισμός, όπως δεν λείπει και το πάθος, η «καύλα» του ανθρώπου που αγαπάει πραγματικά τη μουσική. Σε κάποια φάση, μια ψηλή όμορφη κυρία με καπέλο έρχεται κοντά μας. «Ήθελα απλά να σας πω γεια, λογικά δε με θυμάστε». Κινείται προς το μέρος της, σταδιακά την αναγνωρίζει και στο τέλος την αγκαλιάζει φιλικά. «Σοφία Νοητή», μου λέει ψιθυριστά καθώς εκείνη απομακρύνεται. «Τζαζ τραγουδίστρια από τα 80’s». Όταν λίγο αργότερα μπαίνουμε στο booth για να τον τραβήξω μια φωτογραφία, συναντάμε ξανά τη Σοφία Νοητή να ζει τη νοητή αναβίωση της τέχνης της ηχογραφώντας. «Μύρισε το στούντιο εϊτίλα» είναι η ατάκα του Γκολφίδη – και μάλλον η ατάκα της ημέρας. 

Μετά το Α' ΜΕΡΟΣ, ακολουθεί η συνέχεια της ενδιαφέρουσας κουβέντας μας: 

 20190701 190203

Από το Περνάω με Κόκκινο του Αντρέα Μικρούτσικου τι θυμάσαι; Σπουδαία ελληνική ποπ για μένα…

Εδώ θέλω να αναφέρω τη συμβολή ενός τεράστιου μουσικού, που γνώρισα στο Παρίσι ως πιανίστα και τον έφερα Ελλάδα, του Στέφανου Κορκολή. Με το Στέφανο παίξαμε μέσα στο στούντιο. Παιχνίδι κανονικό. Ερχόταν ο Αντρέας και μας έλεγε «γουστάρω» ή έκανε έναν μορφασμό, δήθεν ότι μας κοροϊδεύει. Ο Αντρέας ήταν ένας εξαιρετικά έξυπνος άνθρωπος και φοβερός στο να σε ανεβάζει. Κάνεις μια μαλακία. Θα σε κάνει να νιώσεις ότι έπρεπε να την κάνεις. Μόνο θετικά έχω να πω για τον Αντρέα. 

Ακούγατε τότε electropop, αυτή η παρέα;

Ναι. Eμένα πάνω απ’ όλα μου άρεσε η ρέγκε, αλλά τον Giorgio Moroder, που για μένα ήταν ο βασιλιάς του electropop, τον λάτρευα. Ο Στέφανος ερχόταν από μια κλασική σχολή μεν, αλλά είχε μεγαλώσει με Duran Duran και τέτοια. Ο Αντρέας έλεγε «δε θέλω αυτό, θέλω Σιδηρόπουλο», αλλά γούσταρε. Βρεθήκαμε και οι τρεις στον διπλανό μας εαυτό και παίξαμε μπάλα διασκεδάζοντας. Δηλαδή το «Χαμένο νησί» ως κομμάτι δεν υπάρχει, είναι όλο ψαλίδια. Το φτιάξαμε ενώνοντας διαφορετικά πράγματα. Έμπαινε ο Αντρέας στο στούντιο, φορούσε τα ακουστικά, έκανε τέσσερις βαθιές εκπνοές και έβγαινε. Είναι το σημείο όπου ακούγεται να ανασαίνει...

Απίστευτο κομμάτι! Οι νέοι άνθρωποι ρε γαμώτο δεν τα ξέρουν τα τραγούδια του…

Σπουδαίος μουσικός και από τους πιο έξυπνους ανθρώπους που έχω γνωρίσει.

20190706 154039

Το Τώρα που είχες κάνει με τη Βίσση είναι ακόμα ένας ποπ δίσκος που ξεχωρίζω. «Τα μαθητικά τα χρόνια», «Κυψέλη, «1988 κι ακόμα σ’ αγαπώ»… Με έναν τρόπο αισθάνομαι ότι τα τραγούδια αυτά είναι πιο μοντέρνα από τα σημερινά της Βίσση…

Έτσι είναι. Κοίταξε, ένα από τα μεγαλύτερα μουσικά κεφάλαια στην Ελλάδα (θα φανεί παράξενο) είναι ο Νίκος Καρβέλας. Τότε που είχα έρθει στην Ελλάδα και έκανα αγγλόφωνα με τη RIA, είχα κάνει και έναν τύπο που λεγόταν Nick Carr. Όλοι λέγανε ότι είναι παράξενος. Εμένα μου αρέσουν οι παράξενοι που το δείχνουν αμέσως. Τους προτιμώ από τα «καλά παιδιά». Η σχέση του με την Άννα, εδώ μέσα ξεκίνησε, το ’81. Και μάλιστα μπορώ να πω ότι βοήθησα. Η Άννα ήτανε έτοιμη να παντρευτεί τότε με έναν κορυφαίο ηχολήπτη, που λεγόταν Κώστας Φασόλας. Μια μέρα ήταν άρρωστος, πήγα να τελειώσω ένα κομμάτι της Άννας και τα έφερε η ζωή να έρθουν κοντά με το Νίκο. Από τότε ήταν μαζί. Κι ακόμα είναι. Ποτέ δεν ήταν μαζί και πάντα είναι μαζί…

Χωρίς κάποια μεγάλη επιτυχία στην αρχή…

Θέλω να σου πω μια ιστορία που δεν την έχω πει. Γράφουμε ένα δίσκο της Άννας σε παραγωγή Αντώνη Βαρδή. Tα μισά τραγούδια είναι του Βαρδή, τα άλλα του Καρβέλα. Έχουμε τελειώσει. Μου λέει ο Καρβέλας «Άκη έχουμε επιτυχία;» Λέω όχι. Είναι Κυριακή βράδυ και Δευτέρα πρωί πηγαίναμε για κοπή του δίσκου. Λέει «έλα ρε μαλάκα, γιατί;». Πάμε στο πιάνο και αρχίζει και μου παίζει κομμάτια. Παίζει, παίζει, παίζει… Μια στιγμή του λέω «αυτό είναι καλό κομμάτι». Και είναι το «Δώδεκα». Παίζει ο ίδιος πιάνο, ντραμς, πλήκτρα, μπάσο και κιθάρα. Τέσσερις το πρωί έχει τελειώσει και παίρνει τηλέφωνο την Άννα. «Έλα από δω». «Είσαι τρελός; Πού να ‘ρθω;» του λέει. Ήρθε, το είπε, το μίξαρα και το πρωί πήγαμε για κοπή! Στους επόμενους δίσκους της Άννας, ήμουνα το δεξί χέρι του Καρβέλα. Όποτε τσακωνόντουσαν, στο πατρικό μου έρχονταν να κοιμηθούν. Μια ο ένας, μια ο άλλος.

Πώς ήταν ο Καρβέλας στο στούντιο; Επαγγελματίας;

Καμία σχέση. Επαγγελματίας και Νίκος, δεν παίζει. «Τι ώρα έχουμε στούντιο;». «Δέκα». «Τι θα γράψουμε ρε Νίκο;». «Ξέρω ‘γω, πάμε εκεί πέρα και βλέπουμε». Έρχεται δέκα και μισή, μου λέει «πάμε σινεμά;». Το Sierra το πληρώνουμε εντωμεταξύ.

Ποια χρονιά αυτά;

Το ’85 πρέπει να ‘τανε. Πάμε σινεμά, τελειώνει το έργο, «να σε πάω σπίτι;». Μου κάνει «δεν πάμε στούντιο; Έχω μια ιδέα». Και γράφουμε το κομμάτι “Swahili”, εμπνευσμένο από τη γλώσσα που μιλούσαν στην ταινία που είχαμε δει. «Μαλάκα ωραία γλώσσα ε; Πεντάτονο να το κάνουμε;». Σαν παιδάκια. 

R 2219732 1542008220 9231.jpeg

Πάντως τα αγγλόφωνα που έκανε, το Take It Or Leave It και αυτό, δεν είχαν απήχηση…

Το “Disco Granny” ως single, είχε. Κυκλοφόρησε Γαλλία. Πολύ σπάνιο. Έχω ένα αντίτυπο και έμαθα πρόσφατα ότι ένα άλλο πουλήθηκε στη Γαλλία 2.500 ευρώ. Τότε δεν ήταν γνωστός ο Νίκος. Δεν είχε να φάει. Ούτε με τους μουσικούς τα πήγαινε καλά. Αλλά έγραφε σπουδαία τραγούδια. Το «Ένα κονσέρτο για δυο πιάνα» του ’85 ας πούμε… Μου ΄λεγε «ρε Γκολφίδη, ωραία αυτά που κάνουμε, αλλά εγώ δεν έχω να φάω». Και γράφει τον «Κοντό με τη γραβάτα» και αγοράζει διαμέρισμα. Οπότε μια στιγμή λέει: «ΔΕ ΓΑΜΙΟΥΝΤΑΙ; Θα κάνω αυτό που θέλουνε, κι ας με βρίζουνε». Κι αν θες την άποψή μου, αυτά που έχει κάνει με την Πάνια, «μαύρη μου ‘χεις κάνει τη ζωή» κλπ, είναι απίστευτα μουσικά. Για μένα είναι ο σπουδαιότερος ποπ συνθέτης στην Ελλάδα μετά τον Τουρνά.

Ναι απλά ο Καρβέλας έκανε και rock’n’roll και λαϊκό και όπερες…

Ό,τι θέλεις! Άμα τον πας σε μια hip hop κατάσταση, θα σου γράψει το καλύτερο hip hop απ’ όλους. Καταλαβαίνει πολύ καλά τον τρόπο που σκέφτεται κάθε κοινό. Αλλά ο Καρβέλας, ο Μούτσης και ο Νικόλας ο Άσιμος, αυτοί οι τρεις, δεν υπάρχει περίπτωση άνθρωπος να ζήσει ένα 24ωρο δίπλα τους.

Ιδιοτροπίες;

Σε τσατίζουν για να σε τσατίσουν. Όχι γιατί διαφωνούν. Τσαντίζονται άμα δεν τσαντιστείς. Μπορεί να σε φτύσουν και μετά να τα πάρουν στο κρανίο επειδή δεν τους έβρισες. Θέλουνε αδρεναλίνη. Άμα σου πούνε «έλα ρε μαλάκα!», θέλουν να τους πεις «μαλάκας είσαι και φαίνεσαι», αλλιώς νευριάζουν.

65924505 479103742663274 8407924130082455552 n

Παρ’ ότι θεωρώ ότι υπάρχουν σπουδαία τραγούδια στην ελληνική ποπ των 80’s, κάθε φορά που τα ακούω, χωρίς να το θέλω, σκέφτομαι ποιο κομμάτι από το εξωτερικό προσπαθούν να αντιγράψουν. Σας απασχολούσε καθόλου αυτό που λέμε «ελληνικότητα»;

Προσπαθήσαμε πολλές φορές να κάνουμε κάτι που να είναι ελληνικό. Άλλες φορές τα καταφέραμε και άλλες όχι. Ελληνικό με ροκ ήχο είχαν καταφέρει οι Φατμέ και αργότερα ο Πορτοκάλογλου. Ο Παπάζογλου με το Χαράτσι. Ο Θάνος Μικρούτσικος με το Εμπάργκο. Εγώ στα περισσότερα έφαγα τα μούτρα μου, παρά πέτυχα.

Πες μου μια αποτυχία σου…

Χαΐνηδες, που τους λατρεύω. Στην «Τίγρη» π.χ. Σε εκείνους άρεσε. Εγώ δεν άκουσα αυτό που ήθελα.

Αλλά γιατί το λες αποτυχία; Άρεσε σε τόσο κόσμο…

Άμα μου πουν όλοι ότι είναι καλό και εγώ το θεωρώ κακό, δε θα αναθεωρήσω. Εγώ ήθελα να κάνω κάτι που το έκανε στο παρελθόν πολύ καλά ο Μαρκόπουλος. Στα Ανεξάρτητα του ’75 ας πούμε. Σ’ αυτό το δίσκο, ακούς κάτι κρουστά σαν αρχαία ελληνική τραγωδία. Ήθελα να κάνω κάτι τέτοιο, αλλά ήταν τόσο πυκνός ο στίχος και τόσο διαφορετικά μεταξύ τους τα παιδιά που δεν μπορούσα να τα κουλαντρίσω. Κι έτσι υπάκουα τον Αποστολάκη, που είναι μια σπουδαία προσωπικότητα. Ο Μήτσος επέμενε σε αυτό το άκουσμα. Χαίρομαι που κατάφερα αυτό που ήθελε ο Μήτσος (ο Αποστολάκης), λυπάμαι που δεν κατάφερα αυτό που ήθελα εγώ. Άρα δεν είναι αποτυχία επειδή μου ξέφυγε. Όταν ο άλλος είναι μια ισχυρή προσωπικότητα, σέβεσαι το έργο του.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 ο ήχος στους mainstream ελληνικούς δίσκους βγαίνει ψεύτικος, πρόχειρος, άτσαλα επεξεργασμένος… Γιατί έγινε αυτό;

Από ’89 μέχρι ’94 έγινε ένα μακελειό ακουσμάτων. Ακούστηκε πολύ ας πούμε το “Losing my religion” των R.E.M. που ήταν φάλτσο, κακόηχο, αλλά είχε επιτυχία και όντως με τον τρόπο του ήταν ωραίο. Όπως και το “Yellow moon” των Neville Brothers λίγο νωρίτερα. Εκεί είπαμε «φίλε, τι έγινε;». Έβγαζε μια ιδρωτίλα. Και προσπαθούσαν πολλοί να το μιμηθούνε. Μετά από το ’96 και πέρα, το 80% των παραγωγών δεν ήταν μουσικοί. Με το που ξεκινούσε ένα κομμάτι, ήξερες ποιο πρόγραμμα είχε, ποιος ήταν ο προγραμματιστής, ποιο keyboard χρησιμοποιούσε – και δεν ήξερες τον μουσικό. Και σήμερα έτσι είναι!

Επιμένω όμως για την περίοδο ’89-’94. Μάλιστα είχα και μια σχετική κουβέντα το Μάιο με τον Σαββόπουλο, ο οποίος μου είπε τη λέξη «παγιδευτήκαμε»...

Αυτό ακριβώς, αυτή είναι η σωστή λέξη. Κάτι το οποίο πρωτοεμφανίζεται, σου αρέσει τόσο που σε παρασέρνει. Αλλά και αν ακούσεις σήμερα Duran Duran από αρχές ’80, θα πεθάνεις στο γέλιο. Ένα ταμπούρο ακούγεται – και μετά όλα τ’ άλλα. Το λέγανε LinnDrum και άκουγες μόνο αυτό. Επίσης τότε, την περίοδο που αναφέρεις, έπαιζε πολύ το Prophet, ένα συνθεσάιζερ. Και άκουγες να λένε «κοτζάμ Prophet αγοράσαμε, δε θα το χρησιμοποιήσουμε;». Πάρε Prophet!

Πότε ξεπεράστηκε αυτό;

Ποτέ. Και σήμερα υπάρχει. Σήμερα η καινούργια λογική είναι οι κομπρέσορες. Τα βάζουν όλα κομπρεσαρισμένα, σαν τούβλα. Είτε φωνάζει ο άλλος είτε ψιθυρίζει, είναι το ίδιο. Άμα ακούσεις παγκόσμια σκηνή, από Beyoncé μέχρι ό,τι θες, νομίζεις ότι όλοι τραγουδάνε ισπανικά, με το «θου». Λέω «δε σας πειράζει;». «Μα όλοι έτσι το κάνουν». Είναι μόδες αυτές.

65958355 357583478274244 2250225514897735680 n

Σήμερα οι 9 στους 10 ακούνε μουσική από το Youtube και το Spotify. Σε ποιο βαθμό μπορούν τα συγκεκριμένα μέσα να αναδείξουν τις αρετές μιας ηχογράφησης;

Αν ακούσεις το Dark Side of The Moon από laptop, πάλι θα καταλάβεις πόσο καλόηχο είναι. Κοίταξε, για να στο δώσω να το καταλάβεις: Έχεις ας πούμε μια μεγάλη μπουκάλα και βάζεις λίγο νερό, λίγο τσίπουρο, λίγο coca-cola. Άμα βάλεις λάδι, θα πάει πάνω-πάνω. Αν δεν θες να πάει πάνω-πάνω, το ανακατεύεις και για πέντε λεπτά είναι μέσα σε όλα. Το mp3 τι κάνει; Παίρνει ένα δείγμα από αυτά, που είναι τα κανάλια. Π.χ. μόνο το τσίπουρο. Ή μόνο το νερό. Άμα το λάδι, που είναι τα εφέ, δεν το ανακατέψεις και το mp3 τύχει να πάρει μόνο το συγκεκριμένο δείγμα, θα πάρεις μόνο τα εφέ. Η δουλειά μας είναι να τα ανακατέψεις με τέτοιο τρόπο, ώστε οποιοδήποτε δείγμα κι αν πάρει το mp3, να ακουστεί αυτό που έκανες. Δοκίμασε ένα πείραμα: Πάρε έναν καλό δίσκο, π.χ. το So του Peter Gabriel, βάλε στο YouTube υψηλή ανάλυση και μετά βάλε χαμηλή ανάλυση. Δε θα ακούσεις διαφορά. Σε έναν οποιοδήποτε δίσκο, η διαφορά θα είναι άσπρο/μαύρο. Άκου το “Fragile” του Sting από το κινητό. Δε χάνει κάτι. Αλλά αυτό συμβαίνει στην αναλογική τεχνολογία, όχι στην ψηφιακή. Απλώς υπάρχουν ακόμα μερικοί (ευτυχώς) που παίρνουν το ψηφιακό και το κάνουν να ακουστεί 51% αναλογικό.

Γιατί δε γράφουν φουλ αναλογικά;

Γιατί κοστίζει 20 φορές πιο ακριβά. Είναι οικονομικό το θέμα.

Πες ένα καλό ελληνικό τραγούδι με κακό ήχο…

«Μη μιλάς κινδυνεύει η Ελλάς», «Καταρρέω»…

Το «Φιλαράκι»;

Αυτό είναι από τα λεγόμενα «αχτένιστα». Όπως και το «Να μ’ αγαπάς». Ήταν εδώ που καθόμαστε ο Παύλος και εγώ μέσα με τον Πουλίκα. Γιατί ο Παύλος ήταν ο Πουλίκας. Αν δεν υπήρχε αυτός, τον Παύλο δεν θα τον ξέραμε. Και πολλούς άλλους. Τεράστιο κεφάλαιο στη ροκ μουσική. Βάλαμε ένα μικρόφωνο σκέτο έτσι όπως έπαιζε ο Παύλος και το γράψαμε. Μετά το γράψαμε και με τύμπανα κανονικά, αλλά στο δίσκο μπήκε το πρώτο take. Φάλτσα κιθάρα, μπερδεύει τους στίχους, αλλά μοναδικό. Αυτό λοιπόν δεν είναι «μου ξέφυγε». Το ‘χουμε και το κανονικό. Αλλά δεν είναι ίδιας αξίας.

Θα είχε ενδιαφέρον να ακουστεί…

Ο Πουλίκας δε θέλει. Αυτός ήταν ο παραγωγός.

Τα τελευταία χρόνια ακούς καλές παραγωγές;

Το αγαπημένο μου συγκρότημα, που έχει πάντα τέλειο ήχο, είναι τα Κίτρινα Ποδήλατα. Το 2016 κάναμε μια δουλειά όπου παίζουν μαζί με την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ και άλλο ένα άλμπουμ είναι αυτό που έκανα με τον Οrhan Osman, έναν Τούρκο καλλιτέχνη, βραβευμένο με Grammy. Aν δεν υπήρχαν αυτά τα δύο, θα σου έλεγα τα τελευταία 5 χρόνια δεν έχω κάνει τίποτα. Επειδή είμαι και εγωιστής, με σώσανε, οπότε μπορώ να λέω ότι έκανα κάτι.

Κόρε. Ύδρο. έχεις ακούσει;

Πολύ καλό. Μου το έστειλε ένας μαθητής μου. Αισθάνθηκα άσχημα που δεν το ήξερα. Φοβερή πρόταση.

Στο hip hop;

Έκανα ένα hip hop δίσκο με φουλ φυσικά όργανα! Πνευστά, ντραμς, μπάσα, κιθάρες. Τα Τιγρέ Σποράκια. Θα ήθελα να το ακούσεις. Είναι ο Είσβο μαζί με τον Τάκι Τσαν. Ο γιος μου άκουγε hip hop τότε, τους έφερε σπίτι, το έκανα με τα έξοδα όλα δικά μου και τους το χάρισα.

R 1577694 1432726849 3517.jpeg

Έχεις ακούσει Sin Boy, FY, Toquel;

Έξυπνα παιδιά. Όχι ταλαντούχα, έξυπνα. Άλλο το ένα άλλο το άλλο. Να σου πω ένα παράδειγμα: Ο Χατζηνάσιος είναι πιο έξυπνος απ’ ότι σπουδαίος μουσικός. Ο Σπανός είναι τεράστιος μουσικός, καθόλου έξυπνος. Σήμερα αυτοί που είναι έξυπνοι, ψάχνουν να φανεί καλό αυτό που κάνουν, όχι να είναι καλό.

Πάντως θα σου πω εδώ ότι στο ελληνικό hip hop υπάρχει πλέον ένα κοινό που δε λέει «φοβερό κομμάτι», αλλά «φοβερή παραγωγή»…

Τα τελευταία 3-4 χρόνια υπάρχει μια κίνηση για δουλειές που δεν είναι ξεπέτα στο ελληνικό hip hop. Kι αυτό γιατί σιγά-σιγά μπαίνουν στο παιχνίδι μουσικοί και ενορχηστρωτές. Το οποίο είναι καλό για την καινούργια γενιά, γιατί κάπου μεταξύ 2000 και 2015, ακούσαμε πολλή ξεπέτα.

Κι αν σου πει ένα παιδί εγώ θέλω να το κάνω στο laptop μόνος μου, γιατί είμαι τύπος DIY;

Μέσα! Δουλεύεις πάντα με τον τρόπο που εσύ θέλεις, για το κοινό που θέλεις. Ποιος είναι ο καλύτερος εν ενεργεία παραγωγός; Ο Alan Parsons. Aν τον πιάσει η Άντζελα Δημητρίου και του πει πόσα λεφτά θέλεις Alan να μου κάνεις την παραγωγή, θα είναι η χειρότερη παραγωγή της Άντζελας Δημητρίου. Όταν έκανα αυτό το Τιγρέ Σποράκια που σου έλεγα, μου λέει ένας χιπχοπάς «δε μου αρέσει». «Μα γιατί;» «Της πουτάνας γίνεται» μου κάνει. Αυτόν τον ακροατή εγώ τον έχασα.

Να σου πω τώρα κάτι μεταξύ μας; Εμένα μου φαίνεται φουλ βαρετή η δουλειά του ηχολήπτη!

Είναι! Η δουλειά του υπάλληλου ηχολήπτη είναι η πιο βαρετή. Γιατί πρέπει να συμφωνεί. Όταν έκανα το «Μείνε μαζί μου έγκυος/ είμαι πολύ φερέγγυος», μου είπε ο συνθέτης «πείτε μου κύριε Γκολφίδη, έχετε ακούσει καλύτερο τραγούδι;». Του απάντησα «σήμερα όχι». Και ήταν 10 το πρωί. Ευτυχώς δεν άκουσε το «σήμερα».

65752722 1192476370931491 2570251508171931648 n

Αν δε σ’ αρέσει αυτό που ηχογραφείς;

Συνήθως κάθομαι. Αλλά έχω γυρίσει πίσω επιταγή και έχω φύγει. Δεν άντεχα ούτε μια ώρα παραπάνω.

Θέλω περιστατικό…

Το 1987 κάνω ένα δίσκο του Πάριου με 10 τραγούδια και έχω φτάσει στο όγδοο. Έχω πάρει την επιταγή, πολύ καλή επιταγή. Πίσω μου βρίσκονται οι πάντες: Εταιριάρχης, συνθέτης, ενορχηστρωτής, Πάριος... Ξεκινάω μπότα. «Τη φωνή ρε μαλάκα!». Συνεχίζω ταμπούρο. «Τη φωνή!». Λέω περιμένετε ρε παιδιά, δεν έχω φτάσει εκεί. «Ναι αλλά πληρώνουμε με την ώρα κύριε Γκολφίδη». «Αν με αφήσεις, θα στο τελειώσω σε τρεις ώρες». Κάποια στιγμή φτάνω στη φωνή, τη βάζω να ακούγεται μόνη της (σόλο), να μην ακούγονται τα άλλα 14 όργανα - και περνάει μόνο κάτι λίγο από τα ακουστικά. Και εκείνη τη στιγμή ακούγεται από πίσω μου ο παραγωγός, δεν λέω όνομα, που μου φωνάζει «Εκεί είσαι! Λίγο πιο δυνατά τη φωνή και γράφουμε!» Δεν άντεξα. Κάνω έτσι, σταματάω το μαγνητόφωνο, βγάζω την επιταγή, λέω «ορίστε, δε μου χρωστάτε τίποτα και δεν έχω συμμετάσχει σε αυτό το δίσκο». Γυρνάω στον Πάριο, «Γιάννη μου, σ’ αγαπάω πολύ». Και έφυγα. Λέγοντας όχι σε ένα τεράστιο ποσό.

Πόσο ήταν το μηνιάτικο ενός ηχολήπτη του Sierra τότε;

45.000 δραχμές. Και μετά αν σε ήθελε πολύ ένας παραγωγός, ως freelancer ζητούσες όσα ήθελες. Άμα δε μου άρεσε κάτι, ζητούσα πάρα πολλά λεφτά για να μου αρνηθούν. Άμα μου έλεγαν ναι, το ‘κανα. Άμα μου άρεσε κάτι πάρα πολύ, το έκανα και πλήρωνα εγώ. Στο «Εξαρτάται» ας πούμε επενέβην ενορχητρωτικά χωρίς να χρεωθεί το στούντιο.

Οι πιο ταλαντούχοι μουσικοί που γνώρισες;

Σπάθας, Πετρολούκας, Κορκολής, Αναστασιάδης, Παούρης, Ζηκογιάννης (σ.σ.: Τους αναφέρει με μια ανάσα χωρίς να σκεφτεί).

Ο Παούρης ποιος είναι;

Μιχάλης Παούρης. Ψάξτον αυτόν. Έχει κάνει 5 συμμετοχές και έχει πάρει και για τις 5 βραβείο. Μπουζούκι.

Ούτε τον Αναστασιάδη ξέρω…

Kώστας Αναστασιάδης. Ντράμερ. Επίσης ο Νίκος Αντύπας τη δεκαετία του ‘80 ήταν από τους πιο ακριβοπληρωμένους session μουσικούς στην Ευρώπη. Μάλιστα επειδή είχε με τη Virgin συμβόλαιο, δεν έγραφε “Adipas” στα credits, αλλά “Sapida”, δηλαδή διαβασμένο ανάποδα. Τεράστιος μουσικός είναι και ο Δημήτρης Μπέλλος, πλήκτρα. Έχει να πληρωθεί από Ελλάδα 7-8 χρόνια. Του στέλνουν συμφωνικά έργα από το εξωτερικό και τα ενορχηστρώνει.

Υπάρχουν κόμπλεξ στον ηχολήπτη; Υπάρχουν σκέψεις του στιλ «εγώ τώρα έκανα κάτι που γαμάει και όλο το credit θα το πάρει ο Πάριος»;

Αυτοί είναι συμπλεγματικοί. Υπάρχει αυτό που λες. Εγώ προσωπικά το επιδιώκω να μη φαίνομαι. Δεν πήγα ποτέ σε απονομή Χρυσού Δίσκου – μου τους έστελναν. Δε θέλω. Διαφωνώ με όλο αυτό το πράγμα. Τα φώτα είναι για αυτούς που φαίνονται. Προτιμώ να κρατάω το κανόνι που φωτίζει. Αν δεν το κρατήσω καλά, δε θα σε χειροκροτήσουν - και θα φταίω εγώ.

66408016 649029102174946 3981630508130893824 n

Ξέρεις ακούγεται καμιά φορά αυτό το παράπονο, «εμείς τους κάναμε φίρμες…»

Όχι όχι… Άκου, εγώ κάποτε ήμουν τόσο πλούσιος που είχα αεροπλάνο και κάποτε έκλεψα και πορτοκάλι για να φάω. Έχω μπει δυο φορές στην εντατική… Δυο μέρες στη φυλακή… Και είμαι καλά. Πολύ καλά. Τα έχω κάνει όλα. Και έχω δίπλα μου την Ελένη (σ.σ. Δήμου), που είναι η μούσα μου εδώ και 32 χρόνια!

Το ’99 είχα φτάσει την RIA να είναι η νο3 μέσα σε 14 πολυεθνικές και 9 ελληνικές. Ήμουν πάνω από EMI, πάνω από POLYGRAM… Και με εξαφάνισαν. Εντάξει, τη δουλειά τους έκαναν οι άνθρωποι... Έχασα δισεκατομμύρια σε μια μέρα. Η Ήπειρος Της Πεντατονίας υπήρξε το μοναδικό έργο μετά το Χαμόγελο Της Τζοκόντας που ήταν υποψήφιο για Grammy. Ήμουν φαβορί για το Grammy και ήμουν και άνετος οικονομικά. Με 60 υπαλλήλους, 11 αυτοκίνητα διανομής… Άνετος. Τότε εμφανίζεται ένας κύριος (δεν θα αναφέρω όνομα) και μου έκανε παζάρια για να πάρει τα δικαιώματα του έργου. Μου προσέφερε τρελά λεφτά, εγώ αρνιόμουν και το ποσό ανέβαινε. Δεν ενέδωσα. Δεν το μετανιώνω καθόλου.  Την άλλη μέρα, Παρασκευή, αγόρασε την εταιρία που διένειμε τα προϊόντα μου εντός και εκτός Ελλάδας και τη Δευτέρα την είχε κλείσει. Οπότε με όλες τις επιταγές που είχα στα χέρια μου, βρέθηκα να χρωστάω. Έχασα σπίτια, αμάξια…

Σήμερα ποια είναι η σχέση σου με το χρήμα;

Πολλές φορές δε με ενδιαφέρει να πάρω λεφτά. Ή θα με πληρώσεις όσο αξίζω, ή μηδέν. «Πόσο θέλετε κύριε Γκολφίδη για να μου μιξάρετε ένα κομμάτι;». Λέω «3.000 ευρώ». «Μα πολλά δεν είναι;» «Όχι, δεν είναι πολλά, είναι πάρα πολλά. Θες να το κάνουμε τσάμπα;».

Τσάμπα δέχεσαι;

Ναι! Αλλά μου ανήκει! Αν είμαι υπάλληλός σου, θα κάνω αυτό που θέλεις και θα με χρυσοπληρώσεις. Αν είναι να πληρωθώ με ποσοστά και η παραγωγή είναι να πάρει 10%, θα το μοιράσουμε δια του δύο. Στα Ζεστά Ποτά, εγώ ζητούσα τα έξοδά μου, που ήταν 800.000 δραχμές. Δε μου τα δίνανε. Λέω «πολύ ωραία, θέλω 5% από την παραγωγή». Και έβγαλα εκατομμύρια.

20190701 205532

Όταν σου λένε κάτσε να σου βάλω να ακούσεις ένα τραγούδι και στο βάζουν από κινητό με χάλια ήχο, πώς νιώθεις;

Δεν έχω πρόβλημα. Περισσότερο μου τη σπάει το αντίθετο. Έχουνε την πιο αδιάφορη μελωδία και βάζουνε βιολιά, τρομπέτες… Λέω χίλιες φορές να μου το πεις με μια φωνή «λα-λα-λα-λα», για να φανταστώ την ενορχήστρωση και να δω πού θα το πάω, παρά να μου το ‘χεις φτιαγμένο. Δώσμου την πρώτη ύλη και θα στο φτιάξω. Αλλιώς πρέπει να σκεφτώ πώς θα το χαλάσω για να το ξαναφτιάξω.

Αν σε 500 χρόνια από τώρα σωζόταν μόνο ένα τραγούδι από αυτά που ηχογράφησες, ποιο θα ήθελες να είναι;

Ο «Φάνης». Το λατρεύω απ’ όλες τις απόψεις. Το θεωρώ κορυφαίο τραγούδι – και εγώ να μην το είχα κάνει, πάλι θα το έβαζα. Υπάρχουν δυο-τρεις δίσκοι για τους οποίους στεναχωριέμαι που δε συμμετείχα, αλλά αν δεν είχα κάνει τα Ζεστά Ποτά, θα είχα σκυλιάσει!

Με ποιους στεναχωριέσαι;

Το Απέναντι Μπαλκόνι, που το έκανε ο Κώστας Καλημέρης (δικό μου παιδί) και Τα Κρόταλα που έκανε ο Δημήτρης Μπέλλος. Και το σημαντικότερο κομμάτι-πρόταση από άποψη ενορχήστρωσης ήταν το «Φοβάμαι» του Παπακωνσταντίνου, που έκανε ο Γανωσέλης. Τέρας!

Όσο για το «βαρετή δουλειά» που είπες πριν (γιατί αυτό σκέφτομαι τόση ώρα) έχεις απόλυτο δίκιο, αν δεν του αρέσει του άλλου αυτό που κάνει. Υπάρχουν ηχολήπτες οι οποίοι έρχονται και λένε «τι γράφουμε σήμερα;». Αυτοί επέλεξαν λάθος δουλειά και δε θα προσφέρουνε. Υπάρχουν και άλλοι που έρχονται ξέροντας ακριβώς τι θα γράψουνε, έχουν καθίσει να ακούσουν όλη την προηγούμενη δισκογραφία του καλλιτέχνη, έχουν μάθει προς τα πού θέλει να το πάει και έχουν αρχίσει να σκέφτονται πώς θα το πετύχουν. Για αυτούς, που είναι ένα 20%, η δουλειά μας είναι δημιουργική. Αυτή τη δουλειά κάνουμε.

20190701 205608

LOGIN