MAKING OF

«Τα θυμάμαι όλα και πεθαίνω»

«Τα θυμάμαι όλα και πεθαίνω»

Ο Π.Ε. Δημητριάδης θυμάται το Ολη Η Αλήθεια Για Τα Παιδιά του '78 των Κόρε.Ύδρο., δέκα χρόνια μετά.

Aπό τον Βύρωνα Κριτζά

 

Όταν μιλάς για τους Κόρε.Ύδρο., υπάρχει πάντα πολύς κόσμος που δεν ξέρει για τι πράγμα μιλάς - και μια μικρή μερίδα που ξέρει ακριβώς.

Αν η Φτηνή Ποπ Για Την Ελίτ (2006) είναι ένας δίσκος αναφοράς για την ελληνική εναλλακτική κουλτούρα των 00's, το Όλη Η Αλήθεια για τα παιδιά του '78 (2009) αποτελεί μια άξια συνέχεια - έστω κι αν ο ψυχρός αποτιμητής θα επισημάνει ότι απέτυχε στο να διευρύνει το κοινό του γκρουπ. Κυκλοφόρησε Μεγάλη Παρασκευή του 2009, προωθήθηκε με μία και μοναδική συναυλία ένα χρόνο μετά στο Gagarin και έκτοτε διεκδικεί μια θέση ανάμεσα στα «χαμένα αριστουργήματα» της ελληνικής δισκογραφίας. Πιο βατό ενορχηστρωτικά σε φίλους της μουσικής με περιορισμένο εύρος ακουσμάτων, αλλά και πιο πλούσιο (τζαζ στοιχεία, κλίμα 70's piano bar, μπουζούκι, ηχητικά εφέ), προσφέρεται για ιδιωτικές, back-to-back ακροάσεις.

R 1929619 1255963605.jpeg

Όπως πολλά σημαντικά έργα, το '78 δεν χαρακτηρίζει την εποχή του, ούτε είναι «μπροστά» από αυτήν. Κατά μία έννοια, την αναιρεί. Κι εδώ είναι ίσως που βρίσκει μια νοητή σύνδεση με δίσκους όπως ο Μεγάλος Ερωτικός ή η Ερωτική Πρόβα του Δημήτρη Λάγιου.

Προσωπική μας επιθυμία για την επέτειο των 10 χρόνων από την κυκλοφορία του δίσκου, ήταν να μιλήσει ο συνδημιουργός, ενορχηστρωτής και παραγωγός του, Αλέξανδρος Μακρής - κάτι που δεν κατέστη δυνατό, παρά τις αλλεπάλληλες προσπάθειες. Αντ' αυτού στο κάλεσμα ανταποκρίθηκε ο στιχουργός, βασικός τραγουδιστής και δημιουργός Π.Ε. Δημητριάδης. Η παρακάτω τηλεφωνική συνομιλία, ανά διαστήματα διακοπτόταν από τον τελευταίο για να φάει ένα μάνγκο, να σχολιάσει ότι η ΑΕΚ γύρισε το ματς και να σκοτώσει μια σαρανταποδαρούσα. 

 

Μου είχες πει όταν κανονίζαμε τη συνέντευξη ότι τα θυμάσαι όλα για το δίσκο. Θα μπορούσε αυτός να είναι ο τίτλος μας: «Tα θυμάμαι όλα!».

«"Τα θυμάμαι όλα και πεθαίνω". Είναι στίχος του Σπύρου Καταγή από το τραγούδι των Κόρε.Ύδρο. "Pour L' Esclavage", του 1999».

Έχει κι αυτό στρογγυλή επέτειο λοιπόν, όπως και το Όλη Η Αλήθεια Για Τα Παιδιά του '78! Οι επέτειοι σου αρέσουν;

«Όχι. Δεν έχω γιορτάσει ποτέ καμία, πλην των γενεθλίων μου, που και αυτή μετά τα 40 την κατήργησα».

Ας το πιάσουμε από την αρχή. Πότε ξεκινούν να γράφονται τα τραγούδια του δίσκου και υπό ποιες συνθήκες;

«Όταν τελείωσε η περιοδεία της Φτηνής Ποπ στην επαρχία (Πάτρα-Κοζάνη-Καβάλα-Θεσσαλονίκη), είχα προγραμματισμένο ένα ταξίδι στην Αγγλία, για να συναντήσω συγκεκριμένο πρόσωπο. Εκεί άρχισα να ξαναγράφω».

Τι ήταν αυτό που σε παρακίνησε;

«Ο έρωτας».

Πώς έγραφες; Σωματικά εννοώ... Καθόσουν σε γραφείο; Ξάπλωνες στον καναπέ;

«Σε όλες τις στάσεις (γέλια). Συνήθως εν κινήσει, περπατώντας ή οδηγώντας. Και έγραφα τους στίχους στο κεφάλι μου. Όπως συνέβη με το «Σπίτι» από τη Φτηνή Ποπ, που το έγραψα στο αυτοκίνητο. Αν φοβόμουν ότι θα τους ξεχάσω, τους κατέγραφα σε ένα μπλοκάκι, κασετοφωνάκι, αργότερα στο κινητό. Πολλές φορές και τη μελωδία. Όταν μαζεύεται ένα υλικό, κάθομαι στο πιάνο και με οδηγό τη μουσική το βάζω σε μια τάξη. Η μουσική είναι αυτή που βάζει σε τάξη τους διάσπαρτους στίχους, κατάλαβες; Η μελοποίηση δηλαδή είναι η διαδικασία μέσω της οποίας παίρνει μορφή και το ίδιο το στιχούργημα».

Είχες μεγαλύτερο άγχος να αρέσουν αυτά που γράφεις, γνωρίζοντας ότι υπάρχει κόσμος που περιμένει καινούργια τραγούδια των Κόρε.Ύδρο. με υψηλές προσδοκίες;

«Κάθε φορά είχα ένα πιο βασικό άγχος από αυτό που αναφέρεις: Ότι δεν θα καταφέρω να ξαναγράψω. Όχι δηλαδή το αν θα αρέσει ή δεν θα αρέσει, αλλά αν θα υπάρξει κάτι, για να αρέσει ή να μην αρέσει. Και τότε, που έπαιρνα τα πράγματα και πιο σοβαρά απ' ό,τι τώρα, με είχε πιάσει αυτή η φοβία».

Πώς ξεπεράστηκε;

«Έτυχε να παρουσιάσω ένα στιχούργημα στον Αλέξανδρο (σ.σ.: Μακρή), με τίτλο "Xωρίς επίκληση", το οποίο μού ανθίστατο στη μελοποίηση. Ο Αλέξανδρος λοιπόν το είχε στο στούντιο, οπού κινείτο, και το μελοποίησε. Αυτό ήταν καινούργιο στοιχείο. Μέχρι τότε, ο Αλέξανδρος ήταν ο ελάσσων δημιουργός της υπόθεσης. Με την έννοια ότι στο Αν Όλα Τέλειωναν Εδώ ήταν όλα τα τραγούδια δικά μου και στη Φτηνή Ποπ, από τα 12, εκείνος είχε γράψει εξ ολοκλήρου τη μουσική σε 3-4. Μάλιστα εξαιτίας αυτής της ιδεοληπτικής κατάστασης ότι δεν θα ξαναγράψω (μουσική, γιατί στίχους έγραφα συνέχεια), είχα φτιάξει στον υπολογιστή ένα φάκελο με τίτλο "Ήρθε η ώρα του Μακρή"!».

DSCF0292

Τελικά έγραψες όμως και μουσικές;

«Ναι. Στην πορεία αναθάρρησα! Παραπάνω από τις μισές συνθέσεις του δίσκου είναι δικές μου. Πάντως τα πρώτα νέας εσοδείας μουσικά δείγματα μετά την κυκλοφορία της Φτηνής Ποπ ήρθαν από τον Αλέξανδρο. Και ήταν το "Χωρίς επίκληση" και η βασική φράση του "Το τελευταίο (μας) καλοκαίρι"».

Ταυτόχρονα η σύνθεση της μπάντας αλλάζει. Φεύγουν όλα τα μέλη βασικά, εκτός από εσένα και τον Αλέξανδρο... Πώς έγινε αυτό;

«Συνέβη στην πορεία της δημιουργίας του δίσκου. Για καθέναν από τους τρεις μουσικούς, υπήρχε και διαφορετικός λόγος. Για παράδειγμα, ο Αλέξανδρος ήθελε έναν πιο σταθερό και συνεργάσιμο στις "ιδιοτροπίες" του ντράμερ, λιγότερο πάνκη, και έτσι πήραμε το Φοίβο, 16 χρονών τότε, τεράστιο ταλέντο, που μας τον σύστησε ο Σπύρος ο Χυτήρης. Το Νίκο (σ.σ.: Βαρότση) τον ενόχλησε η απομάκρυνση των άλλων δύο και αποσύρθηκε από μόνος του. Αν έχω μετανιώσει για κάτι στην προσωπική μου τότε στάση, είναι για το ότι δεν υπήρξα όσο ευθύς θα έπρεπε απέναντι στα παιδιά, με τα οποία βέβαια στην πορεία των χρόνων οι σχέσεις μας εξομαλύνθηκαν».

Ποιανού ιδέα ήταν να κινηθείτε σε αυτές τις ενορχηστρώσεις, που έχουν κάτι από Χατζηνάσιο και 70's piano bar, με μια «λευκότητα» στον ήχο;

«Οι παραγωγές προέκυπταν κάθε φορά από ένα κοινό στην πορεία του όραμα, που ξεκινούσε από την ατμόσφαιρα που έφεραν οι εκάστοτε συνθέσεις, και υλοποιούνταν ως επί το πλείστον από τον Αλέξανδρο, με την έννοια ότι αυτός ήταν ο βασικός ενορχηστρωτής. Περισσότερο από τον Χατζηνάσιο που αναφέρεις, για κάποιο λόγο εκείνη την περίοδο μας γοήτευε πολύ ο Paul Mauriat, ως όψιμη “ανακάλυψη”, και οι μεγάλες ποπ ορχήστρες».

Δεν τον γνωρίζω.

«Ο Paul Mauriat ήταν ένας αδύνατος Γάλλος με μουστάκι, πολύ χαρακτηριστική φυσιογνωμία, ο οποίος έπαιρνε κομμάτια ποπ και τα ενορχήστρωνε για μεγάλα μουσικά σύνολα τα οποία και διηύθυνε. Το "Love is blue" είναι η μεγάλη του επιτυχία». 

R 4868549 1438535598 1035.png

Σε κομμάτια όπως οι «Απολογισμοί» ή το «Χωρίς Επίκληση», αισθάνεται κανείς ότι μιλάς για τη γενιά σου. Περνάς από το «εγώ» στο «εμείς».  Γενικά ένιωθες "spokesman" μιας μερίδας ανθρώπων, των συνομηλίκων σου ή έστω της παρέας σου; Σε ρωτάω γιατί και ο τίτλος του δίσκου κάτι τέτοιο μαρτυράει...

«Το τελευταίο τραγούδι της Φτηνής Ποπ, το "Δεύτερο Πρόγραμμα" είναι νομίζω ο συνδετικός κρίκος. Η μετάβαση από το "εγώ" στο "εμείς". Από το πρόσωπο στην παρέα του, την ομάδα του, τη γενιά του ενδεχομένως. Σε μια σχετικά πρόσφατη επίσκεψή μας με τα Παιδιά της Παλαιότητας στη Θεσσαλονίκη, συναντήσαμε έξω από μια πολυκατοικία όπου στεγαζόταν ένας ραδιοφωνικός σταθμός τον Γιάννη Ιωαννίδη, τον πρώην προπονητή μπάσκετ. Μας ρώτησε τι είμαστε, έτσι όπως μας είδε όλους μαζί. Εκεί μας έδωσε τη συμβουλή να μη βγούμε ποτέ από την ομάδα, κάτι τέτοιο. Ένιωσα μεγάλη ταύτιση, εκεί συνειδητοποίησα ότι πάντοτε ένιωθα πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτοπεποίθηση ως μέλος μιας ομάδας. Το ότι συνήθως αναλάμβανα τον ρόλο του αρχηγού ή εκφραστή, είναι άλλης τάξεως θέμα μου. Τώρα όσον αφορά στον τίτλο, προέκυψε αφού ολοκληρώθηκε ο δίσκος, ως συμπέρασμα κατά κάποιον τρόπο, εν πολλοίς αυθαίρετο».

Ένιωθες όμως ότι αυτά τα τραγούδια τελικά δεν μιλάνε μόνο για 'σένα;

«Κοίταξε, πάντα ξεκινούσα από προσωπικά μου βιώματα. Από εκεί και πέρα, ναι, ένιωθα βαθιά μέσα μου ότι αυτά που γράφω αφορούν περισσότερο κόσμο. Οι άνθρωποι που ένιωθα πιο κοντά μου, όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο μεγάλωσα, είναι οι συνομήλικοί μου, λίγο πάνω, λίγο κάτω. Στην πορεία γνώρισα ανθρώπους, αυτής της κατηγορίας, που αναφορικά με κάποια χαρακτηριστικά τους ή βιώματα που τους καθόρισαν, θα μπορούσαν να ήταν και χαμένα αδέρφια μου. Σε μια τελική θεώρηση πάντως, δε νιώθω εκπρόσωπος ή εκφραστής της γενιάς μου, ίσως ενός κομματιού της μόνο, αυτού που, για να παραφράσω τα λεγόμενα της μάνας μου, πάει ανάποδα (αυτή έλεγε: «με την όπισθεν»)».

Μήπως και η επιτυχία της Φτηνής Ποπ σε οδήγησε στο «εμείς»;

«Φυσικά. Πάντα η επιτυχία σε παρασύρει, σε κάνει πιο… λαϊκιστή (γέλια). Και αυτό δεν εντάσσεται σε κάποιο σχεδιασμό, είναι εκτός προγράμματος…».

Εκ των υστέρων μπορεί κανείς να το δει...

«Ναι. Κοίταξε, γράφοντας, αρχίζεις να παρασύρεσαι από το υλικό και να σε οδηγεί το ίδιο το υλικό σε συμπεράσματα για το τι γράφεις. Εγώ είχα πάντοτε το χαρακτηριστικό του να κρίνω, να είμαι ο κριτής του γραπτού μου. Ήμουν παράλληλα και ο ποιητής και ο φιλόλογος που ανέλυε και έκρινε τον ποιητή. Όχι μόνο τον έκρινε, αλλά τον τοποθετούσε σε μια συγκεκριμένη αξιολογική κατηγορία, μέσα στους συγχρόνους συναδέλφους του».

Η EΜΙ, μια μεγάλη εταιρία που στη μοντέρνα εποχή δεν φημίζεται για την προοδευτικότητα και την ανεκτικότητα στο «παράξενο», είχε δεχτεί το δίσκο χωρίς την παραμικρή απόπειρα παρέμβασης στο υλικό. Πώς έγινε αυτό;

«Επηρεάστηκαν από τρία άτομα που ήταν πολύ κοντά μας και ως ακροατές (της Φτηνής Ποπ) και ως φίλοι στην πορεία. Τη Μαρία Παρούση, το Χρήστο Παπαμιχάλη και τον Παναγιώτη. Συμβιβάστηκαν λοιπόν με την ιδέα ότι οι Κόρε.Ύδρο., αν υπάρχει μία στο εκατομμύριο να κάνουν κάτι σε εμπορικό επίπεδο, αυτό θα προκύψει μόνο αν αφεθούν εντελώς ελεύθεροι. Αυτοί οι τρεις άνθρωποι είχαν καταλάβει ακριβώς τι κάνουμε. Είχαμε γνωριστεί και προσωπικά και κάναμε παρέα, ανεξάρτητα από τη συνεργασία μας. Δεν το ξέρω με σιγουριά, δεν ήμουν μπροστά, αλλά νομίζω ότι έκαναν εισηγήσεις ως προς το πώς θα μας μεταχειριστεί η εταιρία. Γιατί οι υπόλοιποι εκεί δεν καταλάβαιναν, ήταν ξεκάθαρο. Ή δεν καταλάβαιναν, ή ήταν άνθρωποι που τους ενδιέφερε μόνο το marketing. Πέρασε λοιπόν η άποψη ότι οι Κόρε.Ύδρο. είναι μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση, που αν της βάλεις χέρι θα καταστραφεί. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι με το που έγιναν οι απολύσεις στην ΕΜΙ και έφυγαν αυτοί οι τρεις άνθρωποι, μείναμε στο έλεος του Θεού. Για το Όλη Η Αλήθεια Για Τα Παιδιά Του '78 δεν έγινε καμία απολύτως προώθηση. Οι εναπομείναντες νομίζω δεν ήξεραν καν ότι βγάζουν δίσκο των Κόρε.Ύδρο.».

Πάμε λίγο στα κομμάτια του δίσκου, να τα δούμε ένα-ένα. Πρώτο τραγούδι είναι «Το μόνο έγκλημα». Εδώ έχουμε τρία πρόσωπα, σωστά;

«Ναι. Στο πρώτο κουπλέ είναι ο Oscar Wilde, στο δεύτερο ο Σωκράτης και στο τρίτο ο Χριστός. Εκείνη την περίοδο διάβαζα την Απολογία του Σωκράτη και είχα δει και την ταινία για τη ζωή του Oscar Wilde, που με είχε αγγίξει πολύ. Το έγραψα αρχικά ως ποίημα και μετά το μελοποίησα. Ως σόλο χρησιμοποίησα την παραλλαγή μιας μελωδίας που είχα γράψει στο “Αν Νομίζεις ότι Αδικήθηκες”, από τον πρώτο δίσκο. Η ιδέα ήταν να ανοίγει το δίσκο σε χαμηλούς τόνους, ως αντίθεση με ό,τι είχε προηγηθεί (στη Φτηνή Ποπ), γι' αυτό επελέγη και αυτή η ακουστική ενορχήστρωση. Όλα τα όργανα τα έπαιξε ο Αλέξανδρος, όπως και σχεδόν σε ολόκληρο το δίσκο, πλην των ντραμς, των πνευστών και των εγχόρδων. Ο άνθρωπος έκανε φοβερά πράγματα...». 

dl portrait oscar wilde

Πάμε στο «Π+Μ=Κ-Μ»...

«Τους πρώτους στίχους σε αυτό τους έγραψα στην Αναγνωστική Εταιρία Κέρκυρας, στην παρουσίαση του βιβλίου του Νάσου Μαρτίνου, Ο Ήλιος του Μάρτη. Ο συγγραφέας κάποια στιγμή ανέφερε τη φράση "ελάσσονες της επαρχίας". Κατέγραψα αυτή τη φράση (είχα ένα μπλοκάκι τότε και σημείωνα) και μου προέκυψε το πρώτο κουπλέ. Έγραφα και μελοποιούσα παράλληλα».

«Το τελευταίο (μας) καλοκαίρι»;

«Ήταν ένα ριφ που είχε γράψει ο Αλέξανδος στο πιάνο, πάνω στο οποίο προσάρμοσα κάποιους προϋπάρχοντες στίχους μου, που σχετίζονταν με μια επίθεση που είχα δεχτεί ένα καλοκαίρι, εξαιτίας της παρορμητικής και υπερφίαλης φύσης μου. Κοίταξε, θέλω να σου πω εδώ ότι ο Αλέξανδρος ήταν πολύ δύσκολος στο να δώσει κάτι δικό του στο καθαρά συνθετικό κομμάτι, ιδίως αν το θεωρούσε πολύ σημαντικό. Πάντα υπήρχε στο πίσω μέρος του μυαλού του προσωπικός δίσκος και προσωπική χρήση».

Αυτό είναι δική σου εντύπωση ή γεγονός;

«Γεγονός. Μερικές φορές ηχογραφούσα, φανερά ή κρυφά στο κινητό, πράγματα που έπαιζε στο πιάνο, και τα έκανα τραγούδια με το έτσι θέλω. Γιατί; Γιατί θεωρούσα ότι η γραφή η δικιά μου ήταν πεπερασμένη. Μπορούσα να κινηθώ σε συγκεκριμένα μονοπάτια. Και ήθελα η γραφή μας να εμπλουτιστεί από μια δεύτερη πένα. Εκτιμούσα πάρα πολύ τον τρόπο και τις μελωδίες του Αλέξανδρου. Κάπως έτσι προέκυψε το "Τελευταίο (μας) καλοκαίρι" λοιπόν, όπως και το "Σπίτι" από τη Φτηνή Ποπ».

Η «Πικρή γεύση»;

«Το πρώτο τραγούδι που γράφτηκε ως απόρροια της σύγκρουσης συναισθηματικού επιπέδου που βίωνα εκείνη την περίοδο. Το πρώτο τραγούδι της Αγγλίας. Μου βγήκε “νερό”, το κρατήσαμε σχεδόν αναλλοίωτο στην ηχογράφηση, όπου έγιναν κάποια ωραία πράγματα στα φωνητικά. Ο Αλέξανδρος τότε είχε μεγάλο οίστρο με τα δεύτερα φωνητικά, τα οποία τα έγραψε ο ίδιος, αλλά τα τραγούδησα εγώ. Η δικιά του συμμετοχή ήταν σε πρώτα φωνητικά». 

Όπως στο «Εδώ μιλάνε για λατρεία»...

«Κι αυτό ανήκει στα τραγούδια της Αγγλίας. Κι εδώ η ενορχήστρωση “σεβάστηκε” τη σύνθεση. Στιχουργικά νομίζω είναι καθαρό, ουσιαστικά υπάρχει ένα θέμα που ανακυκλώνεται σ’ αυτό το δίσκο, η πορεία από την εξιδανίκευση στην απομυθοποίηση, από τη λατρεία στο συναισθηματικό νέκρωμα. Εδώ ίσως τα πράγματα είναι λίγο πιο σκληρά, στα χνάρια του De Profundis, που είναι και το λογοτεχνικό μου διακείμενο».

Η θεματική αυτή «ανακύκλωση» αφορά και το επόμενο, «Όταν είμαι μαζί σου / όταν είσαι μαζί μου»;

«Απολύτως! Το τραγούδι είναι πιο παλιό, του κύκλου της Φτηνής Ποπ. Δεν το είχαμε εκτιμήσει τότε. Του είχε βάλει ο Βαρότσης ένα φοβερό κιθαριστικό σόλο, που ήταν για γέλια. Με την καλή έννοια... Ψυχαγωγικό, το ακούγαμε και γελάγαμε! Το τραγούδι αυτό ήταν αποτέλεσμα της μεγάλης μου αγάπης για το δίσκο Stars των Simply Red. Πρέπει να ήταν το πρώτο βινύλιο που αγόρασα. Μεγάλος δίσκος! Έχει τέσσερα-πέντε τραγούδια τα οποία είναι πολύ σημαντικά για μένα. Το "For your babies" ας πούμε...». 

stars

Πάμε στο «Πρωινή διερώτηση»...

«Από τις πρώτες μου απόπειρες να γράψω στίχους πάνω σε μουσική ήδη υπάρχουσα. Δισκογραφημένη μουσική. Δε θυμάμαι σε ποιο ακριβώς τραγούδι πάτησα, ήταν από αυτά που ακούγαμε τότε από την εσοδεία του Pitchfork. Tα indie. Έγραψα λοιπόν στίχους πάνω σε έτοιμη μουσική και η δική μου, πρωτότυπη μουσική, βγήκε μετά».

Αυτά που λες στους στίχους με τις γυναίκες που σε κουτσομπολεύουν, είναι βίωμα;

«Ναι, την περίοδο εκείνη που ήμουν λίγο πριν τα 30 το ζούσα έντονα. Μπορεί να μην άκουγα ακριβώς τι λένε, αλλά φανταζόμουν ότι κάτι τέτοιο θα ήταν...».

«Χωρίς επίκληση». Για πολλούς το καλύτερο του δίσκου...

«Το πρώτο του κύκλου. Αφού σου είπα πώς γράφτηκε, να σου πω τώρα και το "πιπεράτο" της ιστορίας: H αρχική ιδέα ήταν να τραγουδήσει τα ρεφρέν ο Ρουβάς. Η μόνη "παρέμβαση" της ΕΜΙ στο δίσκο ήταν η πρότασή τους ότι από εμπορικής απόψεως θα ήταν καλό να έχουμε κάποια συμμετοχή. Και μας είχαν προτείνει τον Αλκίνοο Ιωαννίδη και το Χάρη (ή τον Πάνο) Κατσιμίχα. Εμείς προσπαθούσαμε να μη βάλουμε τα γέλια, για να μην τους προσβάλουμε τους ανθρώπους. Τους εξηγήσαμε λοιπόν ότι η συμμετοχή που μας ταιριάζει είναι ο Ρουβάς και μας είπαν ότι θα τον συναντούσαν στα MAD Awards να του δώσουν να ακούσει το κομμάτι. Έκτοτε δε μάθαμε ποτέ τι έγινε».

Το τραγούδι απευθύνεται στο Θεό;

«Δεν απευθύνεται πουθενά, εξ ου και "χωρίς επίκληση". Δεν υπάρχει επικαλούμενο πρόσωπο, δεν κατονομάζεται. Κοίτα, για 'μένα είναι η επίκληση προς το υπέρτατο ον, το οποίο καθοδηγεί, διαμορφώνει και καθορίζει τις μοίρες των ανθρώπων. Σε πλαίσια καλλιτεχνικά και μόνο, θέλω να πιστεύω».

«Εκεί που αγαπήθηκαν»

«Έγραψα τους στίχους και κάτσαμε στο πιάνο με τον Αλέξανδρο και το γράψαμε μαζί. Δικιά του η σύνθεση. Είναι αντιερωτικό τραγούδι, με την έννοια ότι το θέμα που πραγματεύεται είναι το τέλος του έρωτα. Όπως και το προηγούμενο, το "Χωρίς επίκληση" που ξεκινάει με το στίχο "μη μας χωρίζεις τώρα". Είναι το τέλος. Το τέλος του πάθους».

Το «Πάσχα στο ψυχιατρείο», που είναι και επίκαιρο;

«Πριν ξεκινήσουμε να διαμορφώνουμε το όραμα του δίσκου, σε μια από τις συναντήσεις και τις βόλτες μας, όπου συζητούσαμε το επόμενο βήμα, ο Αλέξανδρος μου είχε μιλήσει για μία, ας πούμε, φαντασίωση: Ότι ένας πατέρας μάζευε υπογραφές για να κλείσουν το γιο του στο ψυχιατρείο. Και ενδεχομένως του γιου να του άρεσε μια τέτοια εξέλιξη. Και επειδή πλησίαζε το Πάσχα, ανέφερε τη φράση «Πάσχα στο ψυχιατρείο». Την επόμενη μέρα του παρουσίασα το ομώνυμο στιχούργημα. Η αντίδραση σ’ αυτές τις περιπτώσεις ήταν συνήθως: «Έλα ορέ σταμάτα!!!». Mετά από κάποιες αποτυχημένες δικές μου απόπειρες, το μελοποίησε τελικά ο ίδιος».

Ο στίχος «χεραψία με το κάγκελο» πώς σου ήρθε;

«Θα σου πω. Μικρός, όταν τελείωνα απ' το σχολείο, πήγαινα στο ψυχιατρείο της Κέρκυρας να βρω τον πατέρα μου, που εργαζόταν εκεί ως φαρμακοποιός. Τότε, τη δεκαετία του '80, το ψυχιατρείο ήταν σα φυλακή. Οι τρόφιμοι δηλαδή ήταν εσώκλειστοι. Έτσι λοιπόν συνήθιζαν να βγάζουν το χέρι τους από το κάγκελο και να χαιρετάνε τον άγνωστο κόσμο που περνούσε απ' έξω. Ή το κενό. Εγώ αυτό το έβλεπα σαν μια χειραψία με το κάγκελο».

«1.000.000 χειμώνες»;

«Είναι το πιο παλιό τραγούδι στην επίσημη δισκογραφία των Κόρε.Ύδρο., remake του ομώνυμου τραγουδιού του 1998. Οι βασικοί στίχοι είναι ίδιοι, αλλά το νόημα εντελώς διαφορετικό. Η ειδοποιός διαφορά των δύο είναι η ενηλικίωση, που υπάρχει στον τίτλο του καινούριου τραγουδιού μέσα σε παρένθεση. Πλέον γράφει ένας ενήλικος. Όσοι άτυχοι έχουν ακούσει την πρώτη εκδοχή, που εφορμάται από το θρυλικό για τη… νοσηρή εφηβεία μας «Γαμούσαμε στις καταλήψεις» νούμερο του Τζίμη Πανούση, μπορούν να καταλάβουν...

Γιατί πολλοί στίχοι εδώ μπήκαν σε εισαγωγικά;

«Είναι ευθύς λόγος, δείχνουν δηλαδή ότι κάποιος είπε αυτή τη φράση αυτούσια».

Το «13 μήνες σε 3 λεπτά»;

«Το τελευταίο τραγούδι του κύκλου της Αγγλίας και η οριστική λύση της συγκεκριμένης σχέσης/εμπλοκής. Ο πρώτος στίχος λέει "στο τέλος κλάμα/ ποτέ χαρά". Θυμάμαι έτρωγα σούπα στο σπίτι, έχοντας γυρίσει από την Αγγλία. Σκεπτόμενος όσα είχα ζήσει εκεί, με το πρόσωπο που είχα πάει να βρω, έβαλα τα κλάματα και τα δάκρυά μου πέφτανε μέσα στη σούπα. Το θυμάμαι πολύ χαρακτηριστικά και ήταν πολύ ωραίο γιατί δε χρειαζόταν να βάλω και επιπλέον αλάτι».

Σε ένα σημείο που λέει «όταν ο δίσκος μας θα βγει/ από την ΕΜΙ ή τον Περικλή», ακούγεται από πίσω μια φωνή. Αυτή η φωνή τι λέει;

«Είναι ο Μανώλης ο Μανάβης από τη Φρουτοπία, που λέει "ζήσε Μάη μου...", ομοιοκαταληκτώντας με την EMI. Με την έννοια ότι ο δίσκος θα αργήσει πολύ!».

Το «Ήταν όλα αποφασισμένα»;

«Ααααα! (σ.σ.: βγάζει ένα επιφώνημα ήρεμης απόλαυσης). Είναι το αγαπημένο μου τραγούδι όλης της παραγωγής μου, όλη η μέχρι τότε ζωή μου σε ένα τραγούδι. Είμαι εγώ».

Πώς γράφτηκε;

«Νερό. Είναι αυτό που λέμε "το έγραψα στην καθισιά μου". Στίχοι-σύνθεση, σε μία μέρα. Από τις πολύ ευτυχείς συγκυρίες. Η απόλαυση που μου έδωσε ήταν σα να είχα 500 ερωτικές ολοκληρώσεις σε μία μέρα».

Όλες αυτές οι εικόνες πώς σου ήρθαν;

«Είναι εικόνες από τη ζωή μου. Το "τα γράμματα που κάηκαν στο βουνό" συνέβη όντως. Το "τα αίματα στα χέρια της μικρής μου/ που ίσως ποτέ δεν βρω το θάρρος να της πω…" αναφέρεται στην αδερφή μου και στην πολύ μεγάλη δυσκολία που έχω να πω στους οικείους μου ότι τους αγαπάω». 

pavement

Ο στίχος «χυδαίοι φρουροί»;

«Οι "χυδαίοι φρουροί" είναι μια φανταστική “οργάνωση”, την οποία έπλασα μεταφράζοντας στα ελληνικά την επιγραφή που υπάρχει στο εξώφυλλο του δίσκου Wowee Zowee των Pavement και λέει "Sordid Sentinels". Τους έκανα πρώτη φορά τραγούδι το 2001. Λίγα χρόνια μετά, τους χρησιμοποίησα ξανά στο τραγούδι των "σοβαρών" πια Κόρε.Ύδρο., "Οι φρουροί της καλοσύνης μου". Η σέχτα αυτή, ήταν στην ουσία το υπερεγώ μου. Ήταν δηλαδή τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς μου που δεν μου επέτρεπαν να “αμαρτήσω” όσο πραγματικά ήθελα».

Και γιατί «διψούν για το αίμα μου»;

«Γιατί το υπερεγώ μάς στερεί τη χαρά, μας στερεί τη ζωή. Είναι ο ηθικός μας θάνατος. Ο θάνατος της καθημερινότητάς μας, με τη μορφή της προσωπικής μας ηθικής. Μέχρι κάποια ηλικία, ενδεχομένως και για όλη τη ζωή για κάποιους ανθρώπους, πολλοί ηθικής, ή... ανήθικης, τάξεως φραγμοί διαμορφώνονται βάσει παραδοχών, αυθαίρετων και, σε τελική ανάλυση, δυσλειτουργικών. Μία από αυτές είναι ότι "υπάρχει Θεός". Καραμπινάτη περίπτωση... Ακόμα και αν τελικά υπάρχει. Ή ότι η φυλή στην οποία ανήκουμε είναι η ανώτερη όλων. Ή ότι ο έρωτας μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου είναι μια “ανωμαλία”. Ή ότι η “ανωμαλία” είναι κάτι κακό. Αυθαίρετες παραδοχές που είναι δυσλειτουργικές για την κοινωνική ή την προσωπική μας εξέλιξη».

Οι «Απολογισμοί»;

«Και αυτό ανήκει στον κύκλο τραγουδιών της Φτηνής Ποπ, το έγραψα το 2004. Εδώ υπάρχει μια άλλη σύνδεση με αυτό που λέγαμε πριν περί "εκφραστή της γενιάς". Για να δεις πώς αυτό ξεκινάει από πολύ προσωπικά βιώματα: Στην "Πρωινή διερώτηση" έχουμε τη μαμά και στους "Απολογισμούς" τη γιαγιά! Θεωρώ λοιπόν ότι ένα από τα συνεκτικά χαρακτηριστικά της γενιάς αυτής, την οποία ονομάσαμε "παιδιά του '78", είναι οι πολύ στενοί δεσμοί με την οικογένεια. Εγώ την οικογένεια, από τη στιγμή που ενηλικιώθηκα (γιατί πιο πριν είχα άρνηση για το θεσμό), άρχισα να την αντιλαμβάνομαι ως σανίδα σωτηρίας για πολλά θέματα που έχουν να κάνουν με την ψυχολογία μου. Και τότε ήταν που άρχισα να ανοίγομαι στον πατέρα μου και τη μητέρα μου, με τους οποίους μέχρι πρότινος δεν είχα καμία σχέση όσον αφορά τα εσώψυχά μου».

Το «Θα παίζουν όπως τότε...», το hidden track, είναι μια μελοποίηση ποιήματος του Γιώργου Χρονά. Πώς σού ήρθε να μελοποιήσεις ποίημα άλλου;

«Κι αυτό έγινε στην Αγγλία. Είχα πάρει μαζί μου τα Αρχαία Βρέφη. Μόλις έφτασα στο συγκεκριμένο ποίημα ήταν σα να είχε μέσα του τη μουσική. Σε βαθμό που δίσταζα να στείλω στο Χρονά τη μελοποίηση, για την άδεια, με το φόβο ότι κατά κάποιο τρόπο προϋπήρχε. Τελικά προϋπήρχε μόνο μέσα μου, ως μεταφυσικής ίσως τάξεως βίωμα. Τόσο δικός μου ήταν αυτός ο στίχος που "...γύριζε καρότσια με παιδιά σε λούνα παρκ της επαρχίας"».

duplex

Σήμερα, 10 χρόνια μετά, κάθεσαι ποτέ να ακούσεις αυτό το δίσκο;

«Όχι όχι. Αποσπασματικά έχω ακούσει κομμάτια, π.χ. από το YouTube. Ολόκληρο το δίσκο ποτέ. Δικούς μου δίσκους δεν ακούω εξ ορισμού μετά την κυκλοφορία τους».

Γιατί;

«Τους ζω σε τέτοιο βαθμό όταν τους φτιάχνω, που νιώθω ότι τους έχω εξαντλήσει. Δεν έχω κάτι να αποκομίσω».

Ούτε για λόγους ματαιοδοξίας;

«Όχι. Δε με απασχολεί. Είναι κάτι που το έβγαλα από μέσα μου και έχει πάρει το δρόμο του».

Όταν βγήκε ο δίσκος, δεν είχε πάρει από όλους θερμές κριτικές, σωστά;

«Αλίμονό μας αν παίρναμε από όλους θερμές κριτικές. Νομίζω πάντως πως όλοι όσοι μας ενδιέφερε τότε να γράψουν θετικά, είχαν γράψει. Δε θυμάμαι δηλαδή να έχω κάποιο σχετικό παράπονο…».

Εμπορικά πώς πήγε;

«Το cd όταν βγήκε πρέπει να πούλησε περίπου τα μισά από τη Φτηνή Ποπ, δηλαδή γύρω στα 1.000 κομμάτια. Το βινύλιο, κατ' αναλογία, σίγουρα πήγε καλύτερα».

Σήμερα όταν κάποιος αγοράζει ένα δίσκο των Κόρε.Ύδρο., εσύ παίρνεις κάτι;

«Είναι μεγάλη υπόθεση αυτή τώρα... Εσχάτως ξεκίνησα μια διαδικασία να δω τι γίνεται με τα δικαιώματά μου, όχι τα πνευματικά, όπου το τοπίο είναι καθαρό, αλλά τα επί των ηχογραφημάτων, καθώς είναι ζωτικής για μένα σημασίας το κομμάτι του YouTube. Ας μην επεκταθούμε, είναι πολύ μπλεγμένο το θέμα. Αν θέλεις νούμερο, από το 2010 μέχρι σήμερα, πήρα καθαρά 45 ευρώ, βάσει εκκαθαρίσεων πωλήσεων, και για τους δύο δίσκους που έκανα με την ΕΜΙ. Και όταν μιλάμε για δίσκους, μιλάμε πλέον για YouTube, Spotify, i-Tunes κλπ, όχι για φυσικές πωλήσεις. Από εκεί και πέρα μην ξεχνάμε ότι οι δίσκοι αυτοί έχουν επανεκδοθεί σε βινύλιο από την Inner-Ear, η οποία χάλασε πολλά λεφτά για να πάρει τα δικαιώματα (κυκλοφορώντας μάλιστα πλούσιες, ακριβές επανεκδόσεις) και βέβαια τα έσοδα τα κράτησε η ίδια για την απόσβεση μέρους των εξόδων. Δεν ήταν το ζητούμενο για μένα να πάρω χρήματα από τις φυσικές εκδόσεις. Εμένα αυτό που με ενδιαφέρει αυτή τη στιγμή είναι το ψηφιακό προϊόν. Το οποίο δυστυχώς... Τέλος πάντων, μην αναλωθούμε σε αυτά... Στερνή μου γνώση, να σ' είχα πρώτα...».

DSC00430nv bwcolour

Aυτό τον καιρό που δραστηριοποιείσαι με τα Παιδιά της Παλαιότητας, έχεις ποτέ «φαντασιώσεις» ότι πας ξανά στο Gagarin και παίζεις τα τραγούδια αυτά εκεί που αγαπήθηκαν;

«Όχι όχι. Ό,τι έγινε έγινε. Ό,τι πέρασε, περνάει, που λέει κι ο Ρασούλης (η συνέχεια του στίχου δε με συμφέρει)».

Πώς εκτιμάς αυτό το δίσκο, το Όλη Η Αλήθεια Για Τα Παιδιά του '78, σήμερα;

«Είναι ο αγαπημένους μου δίσκος από όλους όσους έχω κάνει. Εξαιρουμένου αυτού που έρχεται».

Τι σημαίνει για σένα;

«Πολλά... (παύση) Πολλά... (μεγάλη παύση). Περιμένεις να σου πω συγκεκριμένα;».

 

 

Aκούστε ολόκληρο το άλμπουμ από το επίσημο κανάλι των Κόρε.Ύδρο. στο YouTube εδώ

LOGIN