ΣΤΗΛΕΣ

Θεατρικά soundtracks: "Μπορώ να βρω κάπου το cd;"

Θεατρικά soundtracks: "Μπορώ να βρω κάπου το cd;"

 ΕΜΕΙΝΑ ΣΤΟ ΡΑΦΙ: O Σιδερής Πρίντεζης βγάζει s(h)elfies στα ράφια της δισκοθήκης του.  

 

«Τι θα μείνει… ένα άλμπουμ κριτικές απ’ τις πρεμιέρες,

που το κλείνει βιαστικά ο χρόνος όπως και τις μέρες.

Τι θα μείνει… λίγα μπράβο και παλιές φωτογραφίες,

μια γαλήνη, ένα τέρμα στης χαράς τις τρικυμίες».  

 

Αυτά έλεγαν οι πρώτοι στίχοι από το τραγούδι «Τι θα μείνει» του Γιώργου Θεοδοσιάδη και του Λάκη Μιχαηλίδη, που πρωτακούστηκε από τη Ρένα Βλαχοπούλου στο θέατρο, στην κωμωδία Η Mάνα Μου Η Γόησσα το 1980. Το έργο μεταφέρθηκε μετά και στον κινηματογράφο με τον τίτλο Η Μανούλα, Το Μανούλι Και Ο Παίδαρος κι έτσι σώθηκαν αργότερα σε κινηματογραφικές δισκογραφικές συλλογές και τα τραγούδια. Τι γίνεται όμως με τις μουσικές και τα τραγούδια που έμειναν συνδεδεμένα μόνο με θεατρικές παραστάσεις;

Από τα πρώτα χρόνια της ελληνικής δισκογραφίας, εκδίδονταν σε δίσκους (78 στροφών πρώτα και 45 στροφών στη συνέχεια) τραγούδια που είχαν ακουστεί σε οπερέτες και επιθεωρήσεις κυρίως. Τα οργανικά θέματα όμως έμεναν συνήθως εκτός, με φωτεινές εξαιρέσεις, όπως το extended play του 1961 με τα μουσικά θέματα και τα τραγούδια που έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις για το Απόψε Αυτοσχεδιάζουμε του Λουίτζι Πιραντέλλο, έτσι όπως ανέβηκε από τον Δημήτρη Μυράτ.

57246988 2175297029230423 4332188049522819072 n

Ευτυχώς στις 33 στροφές και στα cd τα πράγματα άλλαξαν κάπως προς το καλύτερο, όχι όμως σε σχέση με το πλήθος των συνθέσεων για το θέατρο. Εννοώ δηλαδή πως κυκλοφόρησαν μεγάλοι δίσκοι με ολοκληρωμένες, όσο γίνεται, δουλειές για το θέατρο, αλλά πάρα πολλές είναι αυτές που έχουν μείνει κλεισμένες σε προσωπικά αρχεία, μπομπίνες ή κόπιες εργασίας για τον ηχολήπτη της κάθε παράστασης. Στο πλούσιο και σημαντικότατο Αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας έχουν σωθεί σε διάφορες εκπομπές, με αφορμή αφιερώματα, πορτραίτα ή συνεντεύξεις καλλιτεχνών, πολλά αποσπάσματα με συνθέσεις ή τραγούδια που έχουν ακουστεί στο θέατρο.

Αγαπώντας από παιδί και το θέατρο και τη μουσική, με θυμάμαι να φεύγω από επιθεωρήσεις ή παραστάσεις παιδικού θεάτρου σιγοτραγουδώντας το τραγούδι του φινάλε που μου είχε εντυπωθεί περισσότερο. Κάποια τα βρήκα αργότερα σε διάφορες πηγές (δισκογραφία, ραδιοφωνικές εκπομπές, αρχεία καλλιτεχνών…) και κάποια άλλα όχι. Όχι ακόμα τουλάχιστον.

Ειδικά οι παιδικές παραστάσεις που συνήθως έχουν περισσότερα τραγούδια (καθώς εξελίσσονται πολλές φορές σε μουσικά έργα), κρύβουν μεγαλύτερο μουσικό πλούτο από αυτόν που μπορούμε να φανταστούμε.

Τα τελευταία χρόνια και με την κατάσταση της δισκογραφίας, ολοένα και περισσότερες μουσικές εργασίες για το θέατρο παραμένουν ανέκδοτες και ψηφιοποιημένες σε ιδιωτικούς σκληρούς δίσκους. Ή έχουν εκδοθεί σε cd που πωλούνται σε φουαγιέ θεάτρων, ή ως ένθετα σε προγράμματα παραστάσεων, που λίγοι τα αγοράζουν πια, παρ’ όλο που έχουν βελτιωθεί πολύ ως προς το περιεχόμενο τους, σε σχέση τουλάχιστον με τα παλιότερα χρόνια που ήταν ολιγοσέλιδα και αποτελούνταν κυρίως από φωτογραφίες και διαφημίσεις.

56894524 594227534378632 755994083243065344 n

Αφορμή για τις παραπάνω σκέψεις αποτελεί η παρακολούθηση του μιούζικαλ Απλή Μετάβαση που έγραψαν ο Θέμης Καραμουρατίδης (μουσική) και ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος (κείμενα και στίχους) και ανέβηκε στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού Θεάτρου. Πρόκειται για ένα μιούζικαλ με θέμα ελληνικότατο και σύγχρονο, γραμμένο μέσα στην κρίση και με άποψη γι’ αυτήν όπως και για τη χώρα γενικότερα. Με μουσική ποικιλία, πυκνό, καίριο και μεστό λόγο που σκηνικά υπηρετείται άρτια από τους συντελεστές του. Στο τέλος της παράστασης σκεφτόμουνα πως είναι υποχρέωση του Εθνικού Θεάτρου να εκδίdει σε cd τέτοια έργα. Το Εθνικό άλλωστε είχε τη φετινή χρονιά και άλλη ανάλογη παράσταση. Την πασίγνωστη Χριστουγεννιάτικη Ιστορία του Κάρολου Ντίκενς με την εξαιρετική μουσική και τα τραγούδια που έγραψε ο Θοδωρής Οικονόμου. Όπως λοιπόν πολύ σωστά εξέδωσε την όμορφη δουλειά του Άγγελου Τριανταφύλλου για το παιδικό Ο Πρίγκιπας Και Ο Φτωχός, έτσι πιστεύω οφείλει να κάνει και για άλλα ολοκληρωμένα μουσικά έργα. Κάτι που έχει συμβεί και παλιότερα, αλλά σε μεμονωμένες περιπτώσεις, τόσο από το Εθνικό Θέατρο, όσο και από άλλους καλλιτεχνικούς φορείς, δημόσιους ή ιδιωτικούς - όπως έγινε π.χ. με ένα μεγάλο κομμάτι της θεατρικής μουσικής της Ελένης Καραΐνδρου που εκδόθηκε πρόσφατα από τη «Μικρή Άρκτο».

Γράφοντας όλα αυτά, δεν υποτιμώ φυσικά σε καμία περίπτωση τη μέγιστη συμβολή του συγγραφέα, του σκηνοθέτη, των ηθοποιών και των υπολοίπων συντελεστών μιας θεατρικής παράστασης. Τα θεατρικά έργα μπορούν κάλλιστα να εκδοθούν σε βιβλίο, ενώ, τις τελευταίες δεκαετίες, οι παραστάσεις μαγνητοσκοπούνται με σύγχρονα μέσα και υψηλή ποιότητα εικόνας και ήχου. Αν και το θέατρο πάντοτε συμβαίνει και παρακολουθείται in situ, με την εξαίρεση των διασκευών για ραδιόφωνο και τηλεόραση, για λόγους ιστορικής αξίας είναι χρήσιμο να υπάρχουν μαγνητοσκοπημένες οι θεατρικές παραστάσεις.

Για τον ίδιο λόγο πιστεύω πως πρέπει να υπάρχουν και οι μουσικές τους. Σκέφτομαι (ή μάλλον δε θέλω να σκέφτομαι) τι θα είχαμε χάσει αν δεν είχε εκδοθεί π.χ. η τόσο ρηξικέλευθη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι για τους Όρνιθες του Αριστοφάνη στην απόδοση του Βασίλη Ρώτα για τη θρυλική πλέον παράσταση του Κάρολου Κουν και του Θεάτρου Τέχνης, παράσταση αναφοράς για το είδος. Ή ακόμα τι θα είχαμε χάσει αν δεν είχε καταγραφεί το Μεγάλο Μας Τσίρκο του Ιάκωβου Καμπανέλλη, με τη μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου. Και τόσα άλλα ακόμα. Αλλά και πόσα έχουμε χάσει από πράγματα που δεν έφτασαν ως τις μέρες μας, για ποικίλους λόγους. Έτσι κι αλλιώς, η λογική τήρησης οργανωμένου πολιτιστικού αρχείου από τις πολύ παλιές δεκαετίες δεν υπήρξε πάντα από τα δυνατά σημεία αυτής της χώρας. Είτε με ποιοτικά, είτε με ποσοτικά κριτήρια.


LOGIN