ΣΤΗΛΕΣ

Βαμβακάρης. Του Πατρός και του Υιού

Βαμβακάρης. Του Πατρός και του Υιού

YΠΑΡΧΕΙ ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΕΝΑ: O Tηλέμαχος Ιάδης κρυφακούει συζητήσεις μπουζουκιών.  

 

-Καλημέρα. Ψάχνω τραγούδια του Βαμβακάρη, αλλά από τα παλιά, τα βαριά.

Αυτό ήταν το πρώτο πράγμα που ζήτησα με το που μπήκα στο δισκοπωλείο της γειτονιάς μου, ένα σαββατιάτικο πρωινό, καμιά δεκαπενταριά χρόνια πριν.

-Θέλεις τις πρώτες εκτελέσεις, τις προπολεμικές ε; Έχω τα άπαντα, να σου φτιάξω δύο CD με επιλογές δικές μου;

-Το συζητάς;

Δύο μέρες μετά, παρέλαβα τα «γραμμένα CD», τακτοποιημένα στις θήκες τους. Αντί εξωφύλλου, είχαν αριθμημένες γραμμές τετραδίου όπου ο καλλιγράφος δισκοπώλης, καλή του ώρα, είχε σημειώσει τον τίτλο του κάθε τραγουδιού. Τα κοιτούσα και τα άκουγα με δέος! Κάπως έτσι μπήκα κι εγώ, πριν ακόμα τελειώσω το γυμνάσιο, στο μουσικό κόσμο του «ορθόδοξου μπουζουκιού», βασιλιάς του οποίου ήταν ο Μάρκος Βαμβακάρης. Ο Μάρκος.

Ακόμα δεν έχω καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει με τα τραγούδια αυτού του ανθρώπου. Μόλις άκουγα ένα, ακόμα κι αν δεν το γνώριζα από πριν, το αισθανόμουν ότι ήταν δικό του. Τα περισσότερα με άγγιξαν. Ήταν το ύφος του τραγουδιού, ο στίχος, η μουσική, ο ρυθμός; Δεν με ένοιαζε να πω την αλήθεια ο λόγος, εγώ γούσταρα να τον ακούω. Πρωί, βράδυ. Άκουγα φυσικά και άλλα είδη μουσικής, αλλά ο Μάρκος ήταν ο Μάρκος. Το άλφα και το ωμέγα. Όχι γιατί ήταν ο πρωτοπόρος του μπουζουκιού ή ο Πατριάρχης του Ρεμπέτικου, αυτά θα τα μάθαινα αργότερα. Τον άκουγα γιατί μ’ έφτιαχνε.

Παράλληλα με το Μάρκο, πέρασε από τα αυτιά μου και μου άφησε το κατιτίς όλο το Πάνθεον του ρεμπέτικου. Μορφές όπως ο Χατζηχρήστος, ο Παπαϊωάννου, ο Τσιτσάνης, ο Μητσάκης και ο Άκης Πάνου κατέθεσαν τη δική τους «αρμονία» στο οικοδόμημα του ρεμπέτικου και του μπουζουκιού. Όλους τους σέβομαι, τους αγαπώ και ξεχωρίζω πολλά τραγούδια τους. Παρόλα αυτά μου έλειπε το μάρκικο ύφος στους μεταγενέστερους ή και σύγχρονους του Μάρκου, δημιουργούς. Δεν άκουγα πουθενά τον τσαμπουκά και τη χύμα ‘ξήγησή του. Όχι ως μίμηση! Ούτε ως επανάληψη των παλιών. Στην ουσία! Στο ύφος!

 56196696 384620485466879 5705574151033454592 n

Αρχικά πίστεψα ότι τα στοιχεία που εγώ γούσταρα, είχαν εκλείψει με το πέρασμα των χρόνων. Ψάχνοντας όμως, ανακάλυψα ότι σε έναν παράλληλο, μακριά από τα πολλά φώτα, υπόγειο ίσως δρόμο, το τακίμι του Μάρκου, ο γιος του Στέλιος συνεχίζει πεισματικά να υποστηρίζει τη «Μαρκολογία» όπως την λέει ο ίδιος.

Κουρδισμένος αλλιώτικα, με τους ρυθμούς και τους δρόμους στα αυτιά και τα χέρια του, ο Στέλιος κατόρθωσε κάτι που ελάχιστοι γόνοι σπουδαίων ανθρώπων κατάφεραν. Έφτιαξε ένα αυστηρά προσωπικό ύφος που πατάει στιβαρά στην παράδοση της οικογένειάς του αλλά ταυτόχρονα είναι κάτι το πρωτότυπο. Ήταν ακριβώς το κομμάτι που μου έλειπε. Η «σχολή του Μάρκου» στο σήμερα.

56196709 374282473171635 9137528104602828800 n

Μαγεύτηκα. Ακούγοντας προσεκτικά όλη τη δισκογραφία του, κατάλαβα πώς σταδιακά «την άκουσε αλλιώς» και άρχισε να δημιουργεί κάτι τόσο προσωπικό και ιδιαίτερο. Ένιωσα για πρώτη φορά, πόσο σημαντικό είναι για έναν καλλιτέχνη να έχει χαρακτήρα, να μην μιμείται, να έχει κάτι διαφορετικό να προτείνει ανεξαρτήτως της απήχησης του στον κόσμο. Αυτό ακριβώς που είχε κάνει και ο Μάρκος στην εποχή του! Γράφει πρώτα για πάρτη του. Προσφέρει την αλήθεια του απλόχερα στον κόσμο. Γιατί αυτό έκανε, πρώτος απ’ όλους, ο Μάρκος. Αυτό κάνει και ο Στέλιος.

Στην εποχή μας βέβαια, τα πολλά φώτα αναζητούν άλλου είδους καμώματα, αλλά η αλήθεια πάντα λάμπει στο τέλος. Πολλές φορές τους φαντάζομαι, πατέρα και γιο, τον έναν απέναντι στον άλλο, με τα μπουζούκια στα χέρια, να «κουβεντιάζουν μουσικά»… κάπως έτσι:

Μ: Θα ‘ρχόντουσαν πελάτες μου, κορίτσια να ‘χουν τρέλες, κι ο Βιλι Φριτς θα σκάρωνε αφράτους αργιλέδες.

Σ: Ο Τζον λι Χούκερ στη γωνιά με γκόμενα βαρβάτη, κι ο Μάντι Γουότερς τραγουδά ένα σκοπό του Μπάτη.

Μ: Η Γκρέτα Γκάρμπο μάγκα μου να ανάβει το τσιμπούκι κι ο Ζαν Κεπούρα στη γωνιά να παίζει το μπουζούκι.

Σ: Στην άλλη άκρη κάθονται ο Μάρλει και ο Ντύλαν, φούμες γυναίκες και πιοτά στο μπαγλαμά τα δίναν.

Μάρκος και Στέλιος έχουν χαράξει δικούς τους δρόμους στη σύνθεση, την ερμηνεία, την δεξιοτεχνία. Αποτελούν σπουδή για όλους εμάς που θέλουμε να λέμε ότι παίζουμε μπουζούκι. Πάνω απ’ όλα όμως, η στάση ζωής τους μας αποδεικνύει στη πράξη πως ο καθένας μας υπό οποιεσδήποτε συνθήκες πρέπει να είναι ο εαυτός του. Να δίνει τη ψυχή του. Να είναι αληθινός και εκτός πλαισίων. Μελετημένος και αντισυμβατικός. Ροκάς και ρεμπέτης.

 55ab8d878cd3a181f3a2b8534

*Ο μουσικός διάλογος αποτελείται από στίχους των τραγουδιών:

 «Αν μ αξιώσει ο Θεός» - Μ. Βαμβακάρης και «Ο Στέλιος και ο Django» - Σ. Βαμβακάρης

LOGIN