ΣΤΗΛΕΣ

Χιπ-χοπ, πανκ και γκάϊντες

Χιπ-χοπ, πανκ και γκάϊντες

ΠΑΙΖΕΙ ΚΑΜΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ; Ο Βύρωνας Κριτζάς σε κείμενα που κανείς δε διαβάζει.

 

(ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ) 

Κάθε γωνιά της Ελλάδας έχει τις δικές της παραδόσεις, χρώματα, γεύσεις, ήχους και μυρωδιές που προσδίδουν μοναδικότητα σε έναν τόπο. Ιδίως στον κόσμο των τεχνών, όταν οι επιρροές συναντούν το αληθινό ταλέντο και τη φαντασία, παράδοση δεν είναι μόνο η συντήρηση του χθες αλλά και ένας διάλογος με το σήμερα, ή ένα εισιτήριο για το μέλλον. Καθώς λοιπόν οι ανοιχτές συναυλίες επιστρέφουν δειλά-δειλά, σας παρουσιάζουμε μια σειρά από γκρουπ, ράπερ και τραγουδιστές που ενσωματώνουν τοπικά στοιχεία, μουσικά ή στιχουργικά, σε ένα σύγχρονο άκουσμα. 

 

Βιολέτα Ίκαρη

Βιολέτα Ίκαρη

Διάσημη παγκοσμίως ως ένας από τους πέντε “Blue Zone” προορισμούς που συμβάλλουν στη μακροζωία των κατοίκων τους, η Ικαρία είναι επίσης ξακουστή για τα εκστατικά πανηγύρια της, με τους μουσικούς να παίζουν non stop όλη νύχτα και τον κόσμο να παρασύρεται σε μια ενωτική, διονυσιακή εμπειρία. Εδώ γεννήθηκε και έκανε τα πρώτα της βήματα η Βιολέτα Ίκαρη, υιοθετώντας στη συνέχεια το όνομα του τόπου της ως καλλιτεχνικό ψευδώνυμο. «Ο ικαριώτικος αγκαλιαστός χορός δηλώνει το πνεύμα της αλληλεγγύης, της αδελφοσύνης, της συνύπαρξης, του μαζί στα καλά και στα δύσκολα» εξηγεί η ίδια, «υπό τους ήχους ενός σκοπού που σε παροτρύνει να πράξεις και να είσαι παρών στο τώρα». Η ιδιαίτερη, βραχνή χροιά και οι αισθαντικές της ερμηνείες, κερδίζουν συνεχώς νέους θαυμαστές. Κι ενώ η ίδια έχει πραγματοποιήσει μουσικές σπουδές, τα πανηγύρια στα οποία τραγούδησε μικρή ήταν ίσως το μεγαλύτερο σχολείο: «Αυτές οι εικόνες με ακολουθούν για να μου θυμίζουν πού ακριβώς είναι οι βάσεις μου, οι ρίζες μου και με ποιο τρόπο να εξερευνώ τις μουσικές, τους ανθρώπους, αλλά και τον ίδιο μου τον εαυτό, ώστε να εξελίσσομαι προσωπικά και καλλιτεχνικά».

Ακούστε: «Έλα Και Ράγισε Τον Κόσμο Μου».

 

Villagers of Ioannina City

Villagers οf Ioannina City

Με καταγωγή από την πόλη των Ιωαννίνων και τα γύρω βουνά της Ηπείρου, μέρη στα οποία η πνευματικότητα και ο πολιτισμός ανέκαθεν συνδέονταν με την αγροτική ζωή, οι Villagers Of Ioannina City (VIC) μπλέκουν τις επιρροές τους από stoner και σκληρό ψυχεδελικό ροκ με ήχους από παραδοσιακά όργανα όπως γκάιντες, φλάουτα, κλαρίνα κ.α. Η επιτυχία που γνώρισαν στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας με το άλμπουμ Riza, συνδυάστηκε με μια γενικότερη στροφή του νεανικού κοινού προς την παραδοσιακή μουσική. Έτσι, σήμερα δεν είναι μόνο το δημοφιλέστερο εγχώριο ροκ συγκρότημα, αλλά και αυτό που εξοικειώνει χιλιάδες μουσικόφιλους του εξωτερικού με τα δημοτικά μας τραγούδια, εξαιτίας της απήχησής του στο διαδίκτυο αλλά και της παρουσίας του σε ευρωπαϊκά φεστιβάλ. Με πολιτικές και κοινωνικές ευαισθησίες, τον περασμένο Φεβρουάριο έδωσαν συναυλία στους κρατούμενους των φυλακών Κορυδαλλού, ενώ λίγες μέρες μετά η αθηναϊκή τους συναυλία συγκέντρωσε χιλιάδες κόσμου, στέλνοντας παράλληλα ένα ηχηρό μήνυμα ενάντια στις έρευνες για εξορύξεις πετρελαίου στα βουνά του τόπου τους. Το τελευταίο τους άλμπουμ, Age Of Aquarius, σηματοδοτεί την επιστροφή τους στον αγγλικό στίχο, πάντα με στοιχεία από το δημοτικό μας τραγούδι.

Ακούστε: “For The Innocent”. 

 

Παιδιά Της Παλαιότητας by Σπύρος Χυτήρης

Τα Παιδιά Της Παλαιότητας

Η ισχυρή μουσική ταυτότητα της Κέρκυρας, του πιο διάσημου τουριστικά νησιού του Ιονίου, διαμορφώθηκε μέσα από τις φιλαρμονικές της και το ιταλικής προέλευσης λυρικό θέατρο. Ταυτόχρονα όμως, σήμερα υπάρχουν μοντέρνα συγκροτήματα που αφομοιώνουν την πλούσια λαϊκή μουσική παράδοση του τόπου, εντάσσοντας σε αυτήν μοντέρνα στοιχεία από την παγκόσμια ποπ κουλτούρα και το ροκ. Τα Παιδιά Της Παλαιότητας είναι μια χαρακτηριστική τέτοια περίπτωση στον ευρύτερο χώρο της ανεξάρτητης ροκ έκφρασης, με το τελευταίο τους άλμπουμ Ενθύμιον Νεανικών Συντροφιών να χαρακτηρίζεται από τον ηγέτη τους Π.Ε. Δημητριάδη ως «μεταφολκλόρ». «Οι Κερκυραίοι μεγαλώνουν μέσα σε ένα αμφιλεγόμενα τοπικιστικό κλίμα» υπογραμμίζει ο ίδιος. «Στην Κέρκυρα θα έλεγα ότι ο τοπικισμός εμπεριέχει και κάτι ενοχικό. Μεγαλώνοντας, όσο πιο συνειδητή γίνεται η αγάπη μου για την ουσία του τόπου μου τόσο μεγαλύτερη αποστροφή νιώθω για την επιφάνειά του, που με διώχνει. Η φύση της Κέρκυρας, η ατμόσφαιρα, ο αέρας της, ως παρόν και, κυρίως, ως ανάμνηση, είναι μια διαχρονική πηγή έμπνευσης για μένα». Στο εξώφυλλο του δίσκου, μια βρετανική λιθογραφία του 19ου αιώνα ενώνεται κατόπιν επεξεργασίας με παραστάσεις από έργα εποχής σχετικά με την Κέρκυρα, καθώς και με άλλα θέματα που θίγουν υπαινικτικά το μοντέρνο βίο στο νησί.

Ακούστε: «Σε Ποιον Ανήκει Η Κέρκυρα». 

 

Pindos Atletico

Pindos Atletico

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τη διάδοση του hip hop στην Ελλάδα, όμως οι Pindos Atletico είναι από τους ελάχιστους rappers που κατάφεραν να εντάξουν στα κομμάτια τους στοιχεία παραδοσιακής μουσικής και τοπικής διαλέκτου. Με καταγωγή από τα Γρεβενά, μια κωμόπολη 15.000 περίπου κατοίκων στη Δυτική Μακεδονία που έγινε ευρέως γνωστή χάρη στη συλλογή μανιταριών, το όνομα του γκρουπ παραπέμπει στη μεγαλύτερη οροσειρά της Ελλάδας που κυριαρχεί στην περιοχή, ενώ τα τραγούδια του περιέχουν εικόνες, ήχους και ρυθμούς από πανηγύρια της επαρχίας! «Η σύνδεση-σύνθεση αυτή δεν είναι προϊόν προσπάθειας», όπως εξηγούν, «αλλά κάτι που πηγάζει εντελώς αυθόρμητα λόγω της καταγωγής μας, των βιωμάτων μας, αλλά και των μουσικών μας ερεθισμάτων. Από μικροί έχουμε εκτεθεί σε αυτό τον ήχο και έχουμε άπειρες φορές γλεντήσει σε πανηγύρια με παραδοσιακή μουσική, κυρίως από το Πωγώνι, τη μεθοριακή περιοχή στα σύνορα Ελλάδας-Αλβανίας που ανόθευτη ακόμα από τον τουρισμό διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τη μουσική της ιστορία».

Ακούστε: «Κέρνα Μας». 

 

ΛΕΞ

ΛΕΞ

Ελλάδα δεν είναι μονάχα οι πεδιάδες, τα βουνά και οι παραθαλάσσιοι προορισμοί, αλλά και οι στριμωγμένες μεγαλουπόλεις. Έχουν κι αυτές τη δική τους άναρχη ομορφιά, όπως και τη δική τους παράδοση. Εκεί βρίσκει τις πρώτες ύλες του ο ΛΕΞ (κατά κόσμον Αλέξης Λαναράς) από τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας, τη Θεσσαλονίκη, ένας ράπερ του underground που χωρίς προώθηση και με μόνο όπλο τα τραγούδια του τελευταίου του άλμπουμ 2XXX (2018) κατάφερε να χτίσει εντυπωσιακό κοινό (η συναυλία του στην Αθήνα το περασμένο καλοκαίρι συγκέντρωσε περίπου 10.000 ανθρώπους!). Σοβαρός και ευθύς, μιλάει για την κοινωνική αδικία, τις δυσκολίες της παρέας του στον απόηχο της οικονομικής κρίσης, τον έρωτα και όλα αυτά που αισθάνεται σαν ένας μοντέρνος χρονογράφος, ντύνοντας τα τραγούδια του με κινηματογραφικά videoclips. Ενώ λοιπόν το είδος που υπηρετεί έρχεται από την Αμερική, στους στίχους του καθρεφτίζονται ελληνικά στοιχεία, αστικά τοπία και καταστάσεις που κάνουν χιλιάδες ακροατές να ταυτιστούν. Για κάποιους από αυτούς μάλιστα, το γεγονός ότι ο ΛΕΞ ζει και δημιουργεί στη Θεσσαλονίκη δεν είναι τυχαίο: Πρόκειται για μια πόλη με δική της ποιητική «σχολή», αλλά και παράδοση στο να «γεννά» μουσικούς, από ρεμπέτες μέχρι λαϊκούς συνθέτες και ροκ συγκροτήματα.

Ακούστε: “Vittorio”. 

 

Xylouris White

Xylouris White

Η μουσική κληρονομιά της Κρήτης, του μεγαλύτερου και πολυπληθέστερου νησιού της Ελλάδας, κρατά τη φλόγα της ζωντανή με αμέτρητα μουσικά σχήματα που ξεκινούν από τα τοπικά γλέντια και ενίοτε συμμετέχουν ακόμα και σε φεστιβάλ του εξωτερικού. Γιος του θρυλικού λυράρη Ψαραντώνη και ανιψιός του δημοφιλούς τραγουδιστή Νίκου Ξυλούρη, ο Γιώργος Ξυλούρης συνέχισε τη μακρά παράδοση της οικογένειας παίζοντας λαούτο, ένα έγχορδο πολύ διαδεδομένο στην Κρήτη, όπου συνοδεύει κυρίως τη λύρα, καθώς και στην Κύπρο, όπου συνοδεύει συνήθως το βιολί. Στο πρόσωπο του διάσημου ντράμερ Jim White (Dirty Three, PJ Harvey), ο Ξυλούρης βρήκε όχι μόνο έναν κοσμοπολίτη μουσικό, αλλά και έναν συνεργάτη που οδηγεί το σχήμα Xylouris White σε εκρηκτικούς, ρυθμικά ελεύθερους μουσικούς διαλόγους. Το τελευταίο τους άλμπουμ με τίτλο The Sisypheans κυκλοφορεί από την αμερικανική δισκογραφική Drag City, ενώ οι συναυλίες τους με τα χρόνια αποκτούν θρυλική αίγλη για τις δονήσεις που μεταδίδουν στο κοινό.

Ακούστε: “Ascension”. 

 

AnnaVsJune

Anna Vs. June

Μπορείς να αναζητήσεις τις μουσικές της Ελλάδας με ένα backpack στον ώμο, αλλά για να δημιουργήσεις κάποιες φορές χρειάζεται να κλειστείς στο δωμάτιο. Αυτή την πορεία ακολουθεί η Αθηναία Anna Vs. June (κατά κόσμον Άννα Παπαϊωάννου), που ανά διαστήματα ταξιδεύει σε αγροτικά χωριά για να συλλέξει ερεθίσματα και τραγούδια, τα οποία στη συνέχεια «πειράζει» με λουπιέρες, drum machines και συνθεσάιζερ, τοποθετώντας τη φωνή της πάνω σε μονοτονική μουσική. Το καλοκαίρι του 2019, οι πειραματικές της προσεγγίσεις την έφεραν στο line-up του γνωστού ισπανικού φεστιβάλ Sonar. «Αν η σχέση με τη μουσική μας παράδοση», λέει η ίδια, «μοιάζει με μια επιστροφή στο παιδικό μας δωμάτιο, αμήχανη όσο και οικεία, ίσως καταφέρουμε σαν ακροατές και δημιουργοί να ανακαλύψουμε έναν προσωπικό τόπο που δεν χωράει σε μια γλώσσα, σε μια εποχή και σε μια ενοχική σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής.

Ακούστε: «a girl/κοράσι». 

 

Θραξ Πανκc

Θραξ Πανκc

«Τι σχέση μπορεί να έχουν τα παραδοσιακά κάλαντα της Θράκης με την πανκ;», ρωτούν οι Θραξ Πανκc μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα τους. Έχοντας ρίζες στην αρχαιότητα, η μουσική της Θράκης, που βρίσκεται στο βορειοανατολικό σύνορο της Ελλάδας, χαρακτηρίζεται από γρήγορους ρυθμούς και χορούς οι οποίοι καθρεφτίζουν το έντονο ταμπεραμέντο των ντόπιων αλλά και την πληθυσμιακή ετερότητα. Πέρα από τη γκάιντα, το νταούλι, το ζουρνά και τη θρακιώτικη λύρα, δηλαδή τα παραδοσιακά όργανα της θρακιώτικης μουσικής, οι Θραξ Πανκc προσθέτουν στο «μείγμα» μια άγρια ηλεκτρική κιθάρα, δυνατά φωνητικά και μπόλικο νεανικό ενθουσιασμό, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει ακούγοντας το ντεμπούτο τους με τίτλο Thrax Punks (2019). Ένα ερώτημα που προκύπτει, είναι αν η προοδευτική τους ματιά έχει δεχθεί ως τώρα αρνητικά σχόλια από συντηρητικούς συντοπίτες τους: «Τέτοιου είδους σχόλια η αλήθεια είναι πως δεν σου τα λένε εύκολα από κοντά» απαντούν. «Από εκεί και πέρα υπάρχουν κάποια σχόλια στο YouTube, που όμως μπορεί να καταλάβεις αν είναι κακόβουλα ή κακοπροαίρετα. Εμείς κρατάμε αυτά που πιστεύουμε ότι μπορούν να μας κάνουν καλύτερους μουσικούς».

Ακούστε: «Ψες είδια».

 

Δεύτερος γύρος…

Ξεκινώντας από νότια, από την αγαπημένη Κρήτη, ο Γιάννης Χαρούλης είναι τα τελευταία χρόνια ο δημοφιλέστερος ίσως ερμηνευτής και περφόρμερ της Ελλάδας σε επίπεδο live εμφανίσεων. Με τεράστιο ρεύμα και αποδοχή, ενώνει τη μουσική και τη ντοπιολαλιά του νησιού του με το έντεχνο τραγούδι, λοξοκοιτώντας ενίοτε προς ένα βαλκανικό ροκ. Εδώ συναντάμε επίσης τους Balothizer, μια heavy rock μπάντα που μπλέκει το παραδοσιακό λαούτο με τα δυνατά ντραμς και το ηλεκτρικό μπάσο.

Αν και μεγάλωσε στο Ηράκλειο Κρήτης, η Μαρίνα Σάττι έμενε ήδη για χρόνια στην Αθήνα όταν έκανε viral επιτυχία με τη διασκευή του μικρασιάτικου «Θα σπάσω κούπες» και τη δική της «Μάντισσα». Πλαισιωμένη από το φωνητικό συγκρότημα FONES, ερμηνεύει τραγούδια από διαφορετικά μέρη του κόσμου, στο πνεύμα μιας multi-culti πoλυχρωμίας. Στην Αθήνα βρίσκουμε και τους ΤΑΚΙΜ, κορυφαίους σολίστες οι οποίοι συνδυάζουν τις ακαδημαϊκές τους γνώσεις με τις μνήμες της ελληνικής παράδοσης. Ακόμη, το τρέχον “Crossroads Project” των Penny Muse Band, που κινούνται μεταξύ Αθήνας και Βοστώνης, αποτελεί ένα ενδιαφέρον πάντρεμα της τζαζ με αγαπημένα ελληνικά τραγούδια.

Μαρίνα Σάττι

Τα ρεμπέτικα του θρυλικού Μάρκου Βαμβακάρη, που έχουν τις ρίζες τους στον Πειραιά, μια λαϊκή περιοχή που μετεξελίχθηκε στο μεγαλύτερο σε επιβατική κίνηση λιμάνι της Ευρώπης, μπλέκουν με το σήμερα μέσα από τις καλαίσθητες διασκευές των Markos Electrik. Πλέοντας προς τη Σάμο, το νησί του Πυθαγόρα, της Ήρας αλλά και του λευκού Μοσχάτου κρασιού, συναντάμε τις Ζβούρες να ενώνουν το ροκ με την παραδοσιακή μουσική.

Ταξιδεύοντας βορειοδυτικά, φτάνουμε στην ακριτική κωμόπολη Κόνιτσα, κέντρο εναλλακτικού τουρισμού τα τελευταία χρόνια και γενέτειρα του δημοφιλούς μουσικού Κωνσταντή Πιστιόλη, ο οποίος παίζει όλα τα παραδοσιακά πνευστά. Σταθερός συνεργάτης του Γιάννη Χαρούλη για πάνω από 10 χρόνια, είναι ένας κανονικός σταρ για τους νεώτερους φαν του «νεοπαραδοσιακού» ήχου.

Με βάση τη Θεσσαλονίκη, οι Λάργκο ενώνουν το κλαρίνο με τις ηλεκτρικές κιθάρες, τα πλήκτρα και τις τρομπέτες, ενώ οι Sleepin Pillow βρίσκουν σε τραγούδια όπως το “Black sea” τη χαμένη σύνδεση της ποντιακής λύρας με το ροκ. Πολύ ιδιαίτερη περίπτωση και ο Σείριος Σαββαΐδης, που ζει μόνιμα στο Παγγαίο όρος, έναν όμορφο ορεινό όγκο κοντά στην Καβάλα, διάσημο για τα τοπία του και την οινική του παράδοση. Ο εν λόγω τραγουδοποιός γεφυρώνει τη δυτικότροπη folk με τους ήχους και τη γλώσσα του τόπου του.

Τέλος, φτάνοντας στην Ξάνθη, την πάντα ανήσυχη καλλιτεχνικά γενέτειρα του Μάνου Χατζιδάκι, συναντάμε τον ράπερ Bloody Hawk. Στο πιο διάσημο τραγούδι του, το ανατριχιαστικό «Εικοσάλεπτο», ο Νίκος Κίτσος περιγράφει μια προσωπική εμπειρία που έζησε κατεβαίνοντας με ΚΤΕΛ από την πόλη του στην Κομοτηνή.

 

Φωτεινοί φάροι: 5 ελληνικά τραγούδια που αφομοίωσαν την παράδοση με ρηξικέλευθο τρόπο.

Διονύσης Σαββόπουλος – «Μπάλλος» (1971)

Βαγγέλης Παπαθανασίου – «Χορός της Φωτιάς» (1979)

Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας – «Του έρωτα» (1994)

Νίκος Ζιώγαλας – «Βασιλική» (1994)

Θανάσης Παπακωνσταντίνου – «Πεχλιβάνης» (2000) 

 

 

*Το κείμενο γράφτηκε έπειτα από ανάθεση και για τις ανάγκες του GREECE IS. Mια συντομευμένη εκδοχή του στα Αγγλικά βρίσκεται εδώ:  https://www.greece-is.com/hip-hop-punk-and-bagpipes-the-greek-bands-combining-the-old-with-the-new/

LOGIN